تصديق كردن گفتههاى ايشان بر ما واجب است به ما رسيده كه امامان آل محمّد ( ص ) اين چيزها را مىدانستهاند ، كه اگر صحّت آنها ثابت شود يقين كردن به آنها واجب مىشود ، و مرا در اين باره نظرى است و خدا توفيق دهندهء به صواب است .
و نوبختيان - رحمهم اللّه - با اين نظر مخالفند و علم امام را به عقل و قياس واجب مىدانند و همهء مفوّضه و غلات با نظر ايشان موافقند » « 1 » .
در اين مورد نيز هنگامى كه مفيد ميان يك معتزلى يا يك سنّى كه منكر علم امام است ، و يك شيعهء غالى قرار مىگيرد كه مىگويد اثبات علم امام با عقل ممكن است ، وضع متوسّطى اختيار مىكند . وضع نامشخّص نوبختيان دربارهء اين مسأله محتملا بيشتر مبتنى بر نظر خوشبينانهء ايشان نسبت به قدرت عقل بدون ياور است تا بر توجّه ايشان به شيعيان افراطى .
مفيد مىگويد كه عقلا امكان آن هست كه امامان و حتّى مردان برجستهء ديگرى از پيروان ايشان قابليّت آن پيدا كنند كه بانگ ملائكه را بشنوند ، البتّه بىآنكه بتوانند آنان را ببينند . گفتهء وى چنين است :
« گفتار دربارهء آنكه ائمّه مىتوانند سخن فرشتگان بزرگوار ( كرام ) را بشنوند هر چند خود فرشتگان را نمىتوانند ببينند . من آن را از لحاظ عقلى جايز مىدانم ، و براى صدّيقان از شيعه كه از گمراهى نگاه داشته شدهاند نيز ممتنع نيست .
و در صحّت اين مطلب دربارهء امامان و كسانى از شيعهء نيكوكار و صالح ، اخبار با حجّت روشن و برهان آشكار آمده است . و آن مذهب فقها و اصحاب حديث اماميّه است . نوبختيان مخالف اين نظرند ، و نيز گروهى از اماميّه كه آشنايى به اخبار ندارند و نيروى نظر كردن و پژوهش به آنان اعطا نشده
هامش
( 1 ) - اوائل ص 38 - 37 .