باشد ، همچون بلاغت و فصاحت قرآن . شرط دوم آن است كه معجزه پس از ادّعاى پيغمبرى صورت بگيرد « 1 » . شرط سوم آن است كه حادثه چنان اتّفاق افتد كه مدّعى پيامبرى گفته است ، و شرط چهارم آنكه مخالف جريان عادى امور باشد « 2 » .
شيخ مفيد در هيچ يك از آثار موجودش بحث نظرى دربارهء معجزه ندارد « 3 » .
معجزهاى كه از يك پيغمبر به آن اشاره كرده ، آن است كه حضرت عيسى هنگامى كه در گاهواره بود سخن گفته است . به گفتهء مفيد ، حضرت عيسى در كودكى به رشد عقلى رسيده و مكلّف شده و وظيفهء پيامبرى بر عهدهء او قرار گرفته بود « 4 » . اهميّت سخن گفتن حضرت عيسى در گاهواره براى اماميّه در آن بود كه برهانى براى جانشينى امام محمّد جواد ( ع ) از آن به دست مىآيد كه در زمان مرگ پدرش حضرت امام رضا ( ع ) تنها هفت سال داشت . طرفداران امامت حضرت جواد ( ع ) چنين استدلال مىكردند كه سابقهء نبوّت حضرت عيسى دليل آن است كه نوجوان خردسالى مىتواند به امامت برسد « 5 » .
مفيد فهرستى از معجزاتى كه با روايت صحيح به حضرت رسول ( ص ) نسبت داده شده نياورده است ، در صورتى كه در كتاب عبد الجبّار چنين فهرستى ديده مىشود « 6 » . با وجود اين شيخ مفيد در يك مورد با عبد الجبّار مخالفت كرده است . مفيد ، همچون بغداديان ،
هامش
( 1 ) - همان منبع ، ص 569 .
( 2 ) - همان منبع ، ص 71 - 570 .
( 3 ) - رجوع كنيد به پيش از اين ، شمارهء 78 از آثار گمشدهء او ، الظاهر فى المعجزات .
( 4 ) - اوائل ، ص 105 ، با استناد به قرآن ، سورهء مريم ، آيهء 30 ،
( 5 ) - رجوع كنيد به حسن بن موسى نوبختى ، كتاب فرق الشيعة ، چاپ ه . ريتر ( « كتابخانهء اسلامى » ، جلد چهارم ؛ لايپزيگ : بروكهاوز ، 1931 ) ، ص 76 ؛ و نيز المفيد ، الفصول ، ص 57 - 256 .
( 6 ) - شرح ، ص 97 - 595 ؛ عبد الجبار ، تثبيت دلائل النبوة ، ويرايش عبد الكريم عثمان ( بيروت : دار العربية ، 1966 ) ، اول ، 91 - 5 ، بحث گستردهاى دربارهء معجزات حضرت محمد ( ص ) دارد .