تخطي إلى المحتوى الرئيسي

عوارف المعارف ( فارسى ) — صفحة 297

مساهمون:

ص٢٩٧

محمد بن سليمان

[ ابو سهل محمّد بن سليمان بن محمد بن هارون الصعلوكى ] ، فقيه شافعى و از علماى ادب و تفسير . به سال 296 ه در اصفهان متولد شد . با شبلى و مرتعش و ابو على ثقفى مصاحبت داشت . دربارهء سماع گفت براى اهل حقايق مستحب و براى اهل علم مباح و براى اهل فسق مكروه است . به سال 369 ه در نيشابور وفات يافت . ( نفحات ، ص 312 ؛ الاعلام زركلى ج 7 ، ص 20 )

محمّد غزّالى

[ ابو حامد محمّد غزّالى ] ، متفكّر بزرگ و از دانشمندان بنام در معارف اسلامى . وى برادر احمد غزّالى ، فقيه و زاهد و عارف معروف است . شاگرد امام الحرمين جوينى و استاد نظاميّهء بغداد بود . آثار گرانقدرى چون احياء علوم الدّين ، المنقذ من الضلال ، مشكاة الانوار ، فيصل التّفرقة بين الدّين و الزندقة ، كيمياى سعادت ، نصيحة الملوك و دهها كتاب و رسالهء ديگر از او بر جاى مانده است . به سال 505 ه در طوس وفات يافت . ( وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 353 ؛ غزّالىنامه )

مرتعش

[ عبد اللّه بن محمّد معروف به ابو محمد مرتعش ] ، صوفى مشهور اهل نيشابور . وى ساكن بغداد و از اصحاب ابو حفص حدّاد بود . در سال 328 ه چشم از جهان فروبست . گويند عجايب بغداد در تصوّف سه چيز است : اشارات شبلى ، حكايات خلدى ، نكته‌هاى مرتعش . اصول توحيد را سه چيز مىدانست : شناخت خدا به ربوبيّت ، اقرار به او به وحدانيّت ، نفى انداد از او . در سال 328 ه چشم از جهان فروبست . ( طبقات الصوفية ، ص 349 ؛ نفحات ، ص 206 ؛ حليه ، ج 10 ، ص 355 )

مريم ( ع )

مزيّن

[ ابو الحسن بن محمّد المزيّن ] ، زاهد و صوفى اهل بغداد . با جنيد و سهل عبد اللّه صحبت داشت . در مكه مجاور بود . شيخ الاسلام گفته است : ابو الحسن مزين دو بود . يكى بغدادى و مدفون در همان‌جا موسوم به مزين كبير ، و ديگرى بغدادى و مدفون در مكّه موسوم به مزيّن صغير . اين دو خاله‌زادگان يكديگرند . مزيّن سوم ابو صالح المزيّن است كه مصاحب ابو عطا بود و خلوت را دوست داشت و با كس نمىآميخت در اواخر قرن سوم درگذشت . ابو الحسن بن محمّد المزيّن به سال 327 يا 328 ه وفات يافت . ( نفحات ، ص 142 و 161 ؛ طرايق ، ج 2 ، ص 476 )

مسلم بن يسار

[ ابو عبد اللّه مسلم بن يسار الاموى ، مكّى الاصل ، بصرى المسكن ] ، محدّث . به سال 108 ه از دنيا برفت اخبار او در خوف و رجا معروف است . ( الاعلام زركلى ، ج 8 ، ص 131 ؛ اللّمع ، ص 322 حليه ، ج 2 ، ص 290 )

معاذ جبل

[ ابو عبد الرّحمن الانصارى الخزرجى الجشمى ] ، از كبار صحابه . احاديث بسيارى از وى نقل شده است . در سال 18 ه به مرض طاعون درگذشت . ( قاموس الاعلام ، ج 6 ، ص 4318 ؛ اسد الغابة ، ج 4 ، ص 376 )

معاوية

[ معاوية بن ابى سفيان صخر بن حرب بن اميّة بن عبد شمس بن عبد مناف القرشى