ستانند ، و در حجاب كفران بماند . و اصحاب خانقاه بايد كه ، حرمت وقت نگاه دارند و حقّ آن ضايع نكنند ، تا احوال ايشان [ سمت عيب و نقصان نگيرد ، وصيت نيكنامى ايشان ] در هر دو عالم منتشر گردد ، و خدمت كردن ايشان بر همگنان واجب آيد . قال رسول - صلّى اللّه عليه و سلّم - :
« اطعموا طعامكم الاتقياء و أولو معروفكم المؤمنين » « * » طعام ، به خورد متّقيان دهيد ، و عطا به مؤمنان دهيد . تا نظم عقد كامرانى كه عنوان صحيفهء شادمانى هر دو جهانى است ، ميسّر شود ، انشاءالله تعالى وحده .
باب شانزدهم در بيان اختلاف مشايخ ، در سفر و اقامت
شيخ - رحمة اللّه عليه - گفت : احوال ايشان در سفر و اقامت مختلف است . بعضى آنند كه ، در بدايت سفر اختيار كردهاند ، و در نهايت مقيم شدهاند . [ و بعضى آنند كه در بدايت مقيم شدهاند ، و در نهايت سفر كردهاند ] و بعضى آنند كه ، اقامت اختيار كردهاند و سفر نكردهاند . و بعضى آنند كه ، دايم سفر كردهاند و در هيچ موضع وطن نكردهاند و ساكن نشدهاند . و ما شرح ايشان روشن و مبرهن بيان كنيم ، تا مستفيدان و طالبان بدانند كه ، مقصود هر يك از اين بزرگان و مجتهدان چه بوده است . انشاءالله تعالى . آن قوم كه بدايت سفر كردهاند ، و در نهايت مقيم شدهاند ، مقصود ايشان از بهر چند معنى بوده است : اوّل آنكه طالب علم بودهاند ، و رسول - عليه السّلام - بر آن تحريض فرمود كه : « اطلبوا العلم و لو بالصّين » « * * » و يكى از مشايخ گفته است كه : اگر كسى از شام به يمن رود ، از بهر آنكه كلمهاى بياموزد ، تا دليل او باشد بر راه راست و صراط مستقيم ، در آن سفر ، غنيمتى تمام حاصل كرده باشد ، و روزگار ضايع نگردانيده بود . و جابر بن عبد اللّه - رحمة اللّه عليه - از مدينه به مصر رفت به مدت يك ماه ، از بهر حديثى كه عبد اللّه انيس - رحمة اللّه عليه - روايت مىكند از رسول - صلّى الله عليه و سلم - و آن حديث آن است كه : رسول - عليه السّلام - گفت : « من خرج من بيته فى طلب العلم ، فهو فى سبيل اللّه حتّى يرجع » « * * * » يعنى هر آنكس كه ، از خانه بيرون رود به سبب طلب علم ، او در راه خداى تعالى است ، تا آنگه كه به خانه آيد . و عايشه - رضى اللّه عنها - گفت : از رسول - صلى اللّه عليه و سلم - شنيدم كه ، هر كسى كه به سبب طلب علم راهى سپرد ، حق تعالى راه بهشت به دو آسان كند . « * * * * »
هامش
( * ) جامع الصغير ج 1 ص 72 .
( * * ) جامع الصغير ج 1 ص 73 .
( * * * ) جامع الصغير ج 2 ص 170 .
( * * * * ) اشاره به حديث : « من سلك طريقا يلتمس فيه علما ، سهل اللّه له طريقا الى الجنة » . جامع الصغير ج 2 ص 300 .