يعنى 293 روايت يا 32 درصد را نقل كرده است . على بن ابراهيم بن هاشم 282 روايت ، يعنى 30 درصد را نقل كرده است . بزرگترين دستهء بعدى از روايات ، يعنى 86 روايت يا 9 درصد را على بن محمّد برقى قمى نقل كرده است . صفّار تنها 11 فقره از 927 روايت ، يعنى يك درصد را نقل نموده است . حسين بن محمّد ، كه 77 روايت يعنى 8 درصد را نقل كرده ، و احمد بن ادريس ، كه 33 روايت يعنى 5 / 3 درصد را نقل كرده ، از جملهء ديگر راويان اشعرى هستند . محمّد بن اسماعيل نيشابورى 43 روايت ، يعنى 5 درصد را نقل كرده است . اين قمىها به تنهايى قريب 86 درصد از مجموع روايات را نقل كردهاند . اشعريان مذكور به تنهايى 423 روايت ، يعنى 46 درصد را نقل كردهاند .
درحالىكه دانشمندان اصولى بعدى شركت در مراسم نماز جمعه و انجام آن توسط فقيه واجد شرايط را الزامى مىدانند ، 42 ائمّه [ عليهم السّلام ] در كافى ، بر وجوب شركت در مراسم نماز جمعه تأكيد كرده ، اما همچنين براى اينكه كسى خود ، اين نماز يا نمازهايى [ ديگر ] را به جاى آن انجام دهد ، پيشبينىهايى كردهاند . در عين حال ، اينكه ائمّه [ عليهم السّلام ] اجازه دادند كه طيف وسيعى از افراد به عنوان امام جمعه در نظر گرفته شوند و مسلّما حيطهء اختيارات امام جمعهشان محدود بود ، بار ديگر حاكى از اين است كه غيبت امام [ عليه السّلام ] به عنوان امرى زودگذر تلقّى مىشد . دربارهء وجوب شركت در مراسم هفتگى نماز جمعه ، كلينى در بابى تحت عنوان « وجوب جماعت و اينكه بر چند [ دسته افراد ] واجب است » ، 7 روايت نقل كرده ( ج 3 ، ص 418 - 419 ) كه ائمّه [ عليهم السّلام ] در آنها فرمودهاند : شركت در اين اجتماع ، يك واجب دينى ( فرض ) است ، اما هنگام مشخص كردن تعداد لازم براى چنين نمازى ، ارقام متفاوتى - بين 5 و 7 [ نفر ] - ارائه نموده و نيز افراد گوناگونى را كه از وجوب معاف شدهاند ، برشمردهاند . على بن ابراهيم يك روايت از اين روايات را از طريق جميل
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 405
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٤٠٥