او همهء زمين را - بتمامه - به خليفهاش ( يعنى پيامبر ) بخشيده است ؛ همانگونه كه در قرآن ، سورهء بقره ، آيهء 30 آمده است : « من بر روى زمين خليفهاى خواهم گماشت . » بنابراين ، تمام زمين به آدم ( به عنوان اولين خليفه ) و پس از آن ، نيكان ( ابرار ) از خانواده و جانشينانش تعلّق داشت . آنچه دشمنانشان به چنگ آوردند ولى دوباره به وسيلهء جنگ به آنها برگردانده شد ، « فىء » ( به معناى « بازگشت » ) ناميده شده ؛ زيرا به وسيلهء جنگ به آنها بازگشته است . پس مطرح شدن « فىء » ، از قرآن ، آيهء 41 سورهء انفال ، نشأت گرفته است كه كلينى نقل كرده بود . اين فىء به خداوند و خويشاوندان پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] تعلّق دارد . اين همان فىءاى است كه به ايشان بازمىگردد ، پس از اينكه در دست ديگران بود و در جنگ ( يعنى با شمشير ) از آنها گرفته شد . « انفال » به چيزهايى اشاره دارد كه بدون سوار شدن بر اسبها و شترها ( يعنى بدون جنگ ) به ايشان بازمىگشت . انفال بهطور خاص ، به خداوند و پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] تعلّق دارد . هيچ شخص ديگرى مجاز نيست در آن سهيم شود .
بنابراين ، مسئلهء « سهيم بودن » تنها در صورت جنگ ، كاربرد داشت . هرجا جنگى وجود داشت ، هرجنگجو در 4 سهم از غنايم به دست آمده در جنگ سهيم بود ، و يك سهم مخصوص پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] بود . اين سهم جدا ، به نوبهء خود ، به 6 سهم تقسيم مىشد كه 3 سهم را پيامبر نگاه مىداشت و 3 سهم بايد در ميان 3 گروه مذكور در قرآن ( انفال : 41 ) - يتيمان و بينوايان و در راه ماندگان - تقسيم مىشد .
انفال منحصرا به پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] متعلّق بود . دهكدهء « فدك » - نزديك خيبر كه دو روز از مدينه فاصله دارد - بدون جنگ به دست آمده بود و بنابراين ، به پيامبر [ صلّى اللّه عليه و إله ] و [ حضرت ] على [ عليه السّلام ] تعلّق داشت ؛ « 1 » زيرا ايشان از اين طريق [ بدون جنگ ] ، آن را
هامش
( 1 ) . يادآورى مىشود كه « فدك » ، خاصهء پيامبر بود و در زمان حياتش به دخترشان فاطمه عليها السّلام بخشيدند ( كه عملا پس از رحلت پيامبر ، آن را از حضرت فاطمه عليها السّلام گرفتند . ) ( ن )