پىنوشتها
( 1 ) . اسامى موجود در اسناد اين احاديث ، كه نجاشى و طوسى بعدا بين ايشان فرق گذاشتند ، شامل همان اسامى متعدد [ در اسناد ] كتابهاى قبلى اصول كافى و نيز بصائر و محاسن است . محمّد بن يحيى از احمد بن محمّد بن عيسى از طريق داود رقّى ( ص 177 ، ح 1 ) ، از طريق محمّد بن سنان و مفضّل بن عمر ( ص 196 ، ح 1 ) ، از طريق محمّد بن سنان ( ص 179 ، ح 1 ؛ ص 372 ، ح 1 ، 373 ، 6 ؛ ص 401 ، ح 1 ) ، از خود احمد بن محمّد بن عيسى ( ص 189 ، ح 16 ) ، از طريق سلمة بن خطّاب ( ص 368 ، ح 2 ) ، از صفّار ( ص 197 ، ح 3 ) ، از طريق مفضّل ( ص 336 ، ح 3 ؛ ص 338 ، ح 11 ؛ ص 340 ، ح 20 ) ، از محمّد بن حسين ( ص 340 ، ح 19 ) ، از طريق ابو حمزه ثمالى ( ص 368 ، ح 1 ) ، و از سلمة از طريق مفضّل ( ص 224 ح 3 ؛ صفّار ، ص 138 ، ح 15 ) احاديثى را روايت كرده است . از اشعرىهاى ديگر ، احمد بن ادريس حديثى را از طريق محمّد بن عيسى بن عبيد از طريق محمّد بن سنان ( ص 179 ، ح 2 ) و حديث ديگرى را از طريق مفضّل ( ص 340 ، ح 20 ) ، روايت كرده و حسين بن محمّد احاديثى را از طريق محمّد بن جمهور عمّى ( ص 181 ، ح 5 ؛ ص 184 ، ح 9 ؛ ص 192 ، ح 3 ؛ ص 372 ، ح 3 ، ص 373 ، ح 8 ؛ ص 278 ، ح بدون شماره ) و يك حديث را از طريق مفضّل ( ص 338 ، ح 11 ) نقل نموده است . از غيراشعرىها ، على بن ابراهيم يك حديث را از پدرش ( ص 178 ح 2 ) و 5 حديث را از محمّد بن عيسى بن عبيد ( ص 178 ، ح 5 ، 8 ، 10 ، 11 ، 12 ) روايت كرده است .
سهل در اسناد بسيارى از اين احاديث به چشم مىخورد . على بن محمّد 2 روايت از سهل بن زياد نقل كرده است . ( ص 178 ، ح 7 ؛ ص 191 ، ح 1 ؛ ص 193 ، ح 6 ؛ ص 197 ، ح 2 ؛ ص 339 ، ح 13 ، 14 ) صفّار احاديثى از سهل روايت كرده ( ص 197 ، ح 2 ؛ ص 188 ، ح 13 ، ص 227 - 228 ، ح 2 ؛ ص 368 ، ح 1 ) كه آخرين حديث از اين احاديث ، از ابو حمزه ثمالى و حديث پيش از آن از طريق مفضّل روايت شده است .
ابن غضائرى بعدا خود احمد بن مهران را ضعيف دانسته است . ر . ك . اردبيلى [ پيشين ] ، ج 1 ، ص 73 .
( 2 ) . به دليل آنكه همهء احاديث محاسن باقى نمانده ، مقايسهء احاديث آن با احاديث دو مجموعهء بعدى در اين زمينه ممكن نيست . بنابراين ، در اينجا [ تعبير ] « جديد » به كار رفته است .
( 3 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , p . 44
.
( 4 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , pp . 46 - 7
. چنين انكارهايى دستكم به همان اندازه با پيدايش انكار حنابله و اشاعره نسبت به اصول عقلگرايانه در كلام و فقه و فضاى عينى تاريخى ، كه چنين بياناتى در آن هم ابراز شد و هم در كافى به ثبت رسيد ، اشتراك دارند كه ممكن است هرگونه ارتباطى با