واحدى است . 98 3 روايت ديگر ، كه كلينى آنها را نقل كرده و يكى از آنها از طريق جميل بن درّاج ( ص 388 ، ح 6 ؛ صفّار ، ص 435 ، ح 1 ) است ، همگى داراى همان اسنادى هستند كه صفّار از آن استفاده كرده بود . از 4 روايت جديد در اين باب ، فقط يك روايت ( ص 387 ، ح 3 ، منقول از محمّد بن يحيى ) به آن آيهء قرآن ، كه بر بازوى امام نقش بسته ، اشاره دارد ، اما اين روايت فاقد هرگونه اشارهاى به شنيدن امام در دوران پيش از ولادت است .
براساس روايات بصائر ، اين نور براى ائمّه [ عليهم السّلام ] امكان ديدن رفتارهاى شيعيانشان ، اطلاع از افكار نهانى آنان و رؤيت اعمال آنها ، امكان ديدن اعمال مردم و اعمال همهء خلايق ، 99 و امكان ديدن هرچه را بين شرق و غرب است ، فراهم مىكند . در روايات ديگرى گفته شده است : اين نور در هرناحيه و هرقريهاى ايجاد مىشود و به امام امكان مىدهد كردار اهالى آنجا را مشاهده كند . 100
كلينى از 11 روايت اولين باب دربارهء اين نور در بصائر ( ص 431 - 434 ) ، كه بيشتر آنها به آيهء 116 سورهء انعام اشاره دارند ، فقط يك روايت را در بابى مشتمل بر 8 روايت دربارهء ولادت ائمّه [ عليهم السّلام ] نقل كرده است . ( ص 387 ، ح 2 ؛ صفّار ، ص 435 ، ح 5 ) 101 طبق اولين روايت از باب ديگرى مشتمل بر 3 روايت درخصوص اين نور در بصائر ( ص 434 - 435 ، ح 1 ) ، اين نور امام را به ديدن هرآنچه بين مشرق و مغرب است ، قادر مىسازد . 102 البته هيچيك از اين روايات در كافى ذكر نشدهاند . كلينى از 7 روايت موجود در باب بعدى بصائر ، فقط يك روايت را نقل كرده است كه آن نيز در باب مربوط به ولادت ائمّه [ عليهم السّلام ] آمده است . ( ص 388 ، ح 6 ؛ صفّار ، ص 435 ، ح 1 ) طبق اين روايت ، كه در بصائر از احمد بن محمّد و در كافى از عدهء قمى مرتبط با او از خود او ، و در هردو مجموعه ، از طريق جميل بن درّاج نقل شده است ، امام از منارهء نور ، كه در هرمنطقهاى ايجاد مىشود ، براى
دوره شكل گيرى تشيع دوازده امامى (فارسى) — صفحة 341
مساهمون: آندرو جي . نيومن
ص٣٤١