صاحب علمى هستند از همان دست كه انبياى پيشين برخوردار بودند .
( 60 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , pp . 72 - 3
.
( 61 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , p . 99
. چنين روايتى نيز ممكن است بيانگر اعتقاد به بازگشت قريب الوقوع امام دوازدهم [ عليه السّلام ] باشد .
( 62 ) . امير معزّى
( p . 73 n 370 )
بدون اشاره به لوازم نقل اين حديث توسط صفّار ، متذكر مىشود كه آخرين راوى [ نقل ] اين روايت از امام [ عليه السّلام ] ، سماعة بن مهران - يكى از واقفه ، يعنى معتقدان به بازگشت امام هفتم ، [ امام ] موسى كاظم [ عليه السّلام ] به عنوان « مهدى » - بود . دربارهء سماعة ر . ك .
Amir - Moezzi , [ op . cit ] ,
كه نقل كرده است : از اردبيلى ، [ پيشين ] ، ج 1 ، ص 384 به بعد ؛ طوسى ، رجال ، ص 214 ، 351 و نجاشى [ پيشين ] ، ص 193 - 194 . همچنين ر . ك .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , nn 371 , 373
( 63 ) . همچنين ر . ك . مائده : 110 ؛ بقره : 73 و 260 ؛ حج : 6 ؛ شوراى : 9 ؛ احقاف : 3 و دربارهء برانگيختن [ مردگان ] در روز قيامت ، ر . ك . روم : 50 ؛ فصّلت : 39 .
( 64 ) . دربارهء اين روايت ، ر . ك .
Kohlberg , " Taqiyya " [ op . cit ] , p . 359
( 65 ) . روايات او توسط على بن ابى حمزه ثمالى - كه نجاشى او را ثقه دانسته - نقل شدهاند . ر . ك . نجاشى [ پيشين ] ، ص 441 ؛ طوسى ، الفهرست ، ص 178 ؛ اردبيلى [ پيشين ] ، ج 2 ، ص 334 - 338 .
( 66 ) . همچنين ر . ك . بخشهايى از اين روايت كه در جاهاى ديگر يعنى در ص 270 ، ح 4 ؛ ص 270 ، ح 5 ؛ ص 271 - 272 ، ح 7 نقل شده و اولين روايت آن از طريق على بن ابى حمزه ثمالى از ابو بصير ذكر گرديده است .
( 67 ) . همچنين ر . ك . ص 208 ، ح 3 كه در بابى مشتمل بر نه حديث دربارهء « اسم اعظم » خداوند ( ص 208 - 209 ، ح 3 ) ، توسط احمد بن محمّد نقل شده است .
( 68 ) . قس .
Amir - Moezzi [ op . cit ] , p . 93
.
( 69 ) . سودانىها در اوايل قرن سوم ق نهم م در برابر خليفه ياغى بودند . ر . ك .
Popovic , The Revolt , pp . 14 , 21
.
اينكه ائمّه [ عليهم السّلام ] در اين دوره مىبايست با سودانىها مرتبط بوده باشند ، چه رسد به اينكه سودانىها با جنّ يكى دانسته شوند ، مطالب بيشترى را دربارهء برداشت قمىها از موقعيتشان در اين منطقه ، روشن مىكند .
( 70 ) . همچنين ر . ك . ص 97 ، ح 6 كه آن نيز از سعد نقل شده است ، و ص 100 ، ح 11 كه محمّد بن حسين از عمار سجستانى نقل كرده است . دربارهء عمار ، ر . ك . اردبيلى [ پيشين ] ، ج 1 ، ص 611 - 612 .