حتى احاديث اهل سنّت را نيز استماع مىكرده است . وى در سمت خود به عنوان رئيس مذهب در شهر ، همچنان تفسيرهاى مسئلهدار از تشيّع ، به ويژه افراطيگرى ( غلوّ ) ، را زير سؤال مىبرد . وى به عنوان بخشى از دستور كارش ، كتاب مشهور فرق الشيعه را تأليف كرد . 26
قم اشعرى و بغداد عبّاسى
درحالىكه يك ديدگاه رايج ، اماميه را ، بخصوص از زمان امام ششم ، جعفر صادق [ عليه السّلام ] ( م 148 ق / 765 م ) ، به عنوان [ يك گروه ] صلحطلب بارز و كاملا طرفدار آرامش و سكوت به تصوير مىكشد ، قمىها از ابتداى دورهء عبّاسى ، به خاطر سياست منفعتگرايى ، « 1 » 27 به ويژه در پرداخت ماليات زمين ، خط مشى ستيزهجويانه و جدايىطلبانهء آشكارى را نسبت به حاكميت سياسى مركزى اتخاذ كردند . 28 در دوران خلافت هارون الرشيد ، كه به اذيت و آزار ائمّه [ عليهم السّلام ] شهرت دارد ، قم هنوز از لحاظ ادارى ، بخشى از اصفهان بود . اين شهر به اكراه در پرداخت ماليات معروف بود ، تا جايى كه در حدود سال 184 ق / 800 - 801 م - كمتر از يك قرن پس از ورود اولين اشعرى به شهر - تعدادى از كارگزاران دولتى ، كه براى جمعآورى ماليات فرستاده شدند ، كشته شدند . در اين شرايط ، خليفه رويكردى مسالمتآميز در پيش گرفت و حمزة بن يسع بن سعد اشعرى ، يكى از اعضاى خاندان « اشعرى » ، را به عنوان والى خود در قم و قزوين نصب كرد و - همانگونه كه در بالا بيان شد - به وى اجازهء ايجاد منبر داد و از اين طريق ، به اميد حلّ مشكل ماليات ، تحرّكى در روند جداسازى قم از اصفهان ايجاد كرد . به عنوان بخشى از اين اقدام اخير ، در سال 189 ق / 804 - 805 م ، خليفه به حمزه مأموريت داد تا مميّزى
هامش
( 1 ) .realpolitik .