نمايى از دولت - شهر شيعى قم
محمّد بن يعقوب بن اسحاق كلينى رازى در قرن سوم ق / نهم م ، در روستاى « كلين » ، چهل كيلومترى رى ، كه اكنون بخشى از تهران است ، به دنيا آمد . از زندگى او اطلاع كمى در دست است . به نظر مىرسد پدرش يعقوب بهرهاى از علم داشته و بىترديد ، دايىاش على بن محمّد كلينى رازى مشهور به « علّان » ، عالم بوده است .
محمّد در سن جوانى ، احتمالا نزد پدرش در « كلين » درس خوانده و پس از آمدن به رى ، احتمالا نزد دايى خود - باتوجه به اينكه انتساب على بن محمّد « 1 » [ به شهر رى ؛ يعنى عنوان « رازى » ] حاكى از سكونت وى در رى است - تحصيل كرد . از آن پس هيچ مدركى در مورد نقل مكانهاى وى وجود ندارد ، جز اينكه او در نهايت ، طى اولين دهههاى قرن چهارم ق / دهم م ، در طول بيست سال آخر عمرش در بغداد ساكن شد ، كافى اولين كتاب از چهار كتاب بزرگ احاديث شيعهء دوازده امامى را - كه در دو قرن اول پس از غيبت امام دوازدهم [ عليه السّلام ] در سال 260 ق / 873 - 874 م تدوين شده - گردآورى كرد و در سال 329 ق / 941 م در بغداد از دنيا رفت و نزديك دروازهء كوفه دفن شد . 1
با اين وجود ، به دليل آنكه نسبت بسيارى از افرادى كه كلينى احاديث كافى را از
هامش
( 1 ) . در متن اصلى كتاب ، به جاى على بن محمّد ، « محمّد بن على » آمده ، كه نادرست است . ( ن )