( 6 ) . احمد بن اسحاق يعقوبى ( م بعد 292 ق / 905 م ) تاريخ اليعقوبى ، ج سوم ، نجف ، 1384 ق / 1964 م ، ص 189 / محمّد بن جرير طبرى ( م 310 ق / 923 م ) تاريخ طبرى ، ترجمهء سى ، اى . بازورث
( C . E . Bosworth )
، آلبانى نشر دانشگاه دولتى نيويورك ، 1987 م ، ج 32 ، ص 175 ، 177 ، 71 ، 83 ، مأمون برادر امام رضا [ عليه السّلام ] را به حكومت كوفه منصوب كرده بود و برادر ديگر ايشان در همان سال ، امير الحاج بود و در دعاها از امام [ عليه السّلام ] به عنوان وارث [ خلافت ] مأمون ياد كرد . سال بعد ، امام [ عليه السّلام ] وفات كرد . همچنين ر . ك .
Watt [ op . cit ] , pp . 179 f ; Shaban [ op . cit ] , pp . 2 , 54 - 55
( 7 ) .
Watt [ op . cit ] , pp . 178 , 254 , 165 f ; Shaban [ op . cit ] , 61 f , 69 ; Kennedy [ op , cit ] , pp . 165 f .
( 8 ) . يعقوبى ، [ پيشين ] ، ج 3 ، ص 215 ؛ طبرى [ پيشين ] ، ج 34 ، ص 26 به بعد ؛ على بن حسين مسعودى ( م 346 ق / 957 - 958 م ) ، مروج الذهب ، بيروت ، 1403 ق / 1982 م ، ج 4 ، ص 76 ؛
Shaban [ op . cit ] pp . 68 - 69 , 55 ; Watt [ op . cit ] , pp . 178 - 178
( 9 ) . طبرى [ پيشين ] ، ج 34 ، ص 34 ، 135 ، 110 - 111 ؛
Shaban , p . 73 ; Kennedy , [ op . cit ] p . 164 ;
كندى ( ص 227 ) بر اين باور بود كه اقدامات ضد شيعى هيچ واكنش شيعى را برنينگيختند . اما مسلّما بايد برخى در آشوب گستردهء بغداد در سال 237 ق / 851 - 852 م ، در مخالفت با حركتى براى مطرح كردن مجدّد نصر بن احمد خزاعى ، شركت كرده باشند . خزاعى يك مخالف ابنايى نظريهء « مخلوق بودن قرآن » بود كه در دوران « تفتيش عقايد » مأمون ، اعدام شده بود . همچنين ر . ك . يعقوبى [ پيشين ] ، ج 3 ، ص 215 ؛ طبرى [ پيشين ] ، ج 34 ، ص 26 - 35 ؛ مسعودى [ پيشين ] ، ج 4 ، ص 76 .
( 10 ) . يعقوبى [ پيشين ] ، ج 3 ، ص 219 ؛ طبرى [ پيشين ] ، ج 34 ، ص 89 و 110 - 111 به بعد .
( 11 ) . طبرى [ پيشين ] ، ج 35 ، ص 143 ؛
Shaban [ op . cit ] , p . 79 ; H . Laoust , " Ahmad b . Hanbal " , EI 2 , I : 272 - 277 .
ابن حنبل به دربار دعوت شد و گرچه خليفه را ملاقات نكرد ، اما هداياى بسيارى دريافت نمود و به خليفهء بعدى ، معتز ( حك : 252 ق / 866 م تا 255 ق / 869 م ) معرفى شد .
( 12 ) . دربارهء اين موارد - براى مثال - ر . ك .
Kennedy , The Early Abbasid Caliphate : a Political History , London , Croom Helm , 1981 , pp . 205 - 227 ; Kennedy , The Prophet , pp . 132 - 134 , 140 ; Halm , Shiism ,