او را زندان رهانيدند و بجايى نامعلوم بردند و نيز گويند كه زنده است و مهدى موعود هموست و در كوفه و ديلمستان پيروان دارد كه منتظر قيام اويند .
آشوب هندوان معروف به زط كه راه بصره را بسته بودند و از كشتيها باج ميگرفتند و راه وصول كالا را ببغداد بسته بودند از مشكلات معتصم بود كه براى درهم شكستن ايشان عجيف بن عنبسه سردار عرب را مامور كرد و وى نزديك واسط اردوگاه كرد و نهرها را بست و آب را از آنها ببريد و نه ماه با ايشان پيكار كرد و عاقبت به تسليمشان واداشت شمار زطها از زن و مرد و كودك بيست و هفت هزار كس بود كه عجيف همه را بكشتيها نشاند و روز عاشوراى سال 220 ببغداد برد كه معتصم و رجال دولت ايشان را بديدند آنگاه فرمان داد تا همه را به آسياى صغير تبعيد كنند و همچنان ببودند تا روميان شرقى بسال 241 همه را باسيرى بردند و بدين وسيله باروپا راه يافتند و در آنجا بنام كولى معروف شدند و باقيماندگان ايشان در خارج شهرها بسر مىبرند .
سياست معتصم كه از سپاه ترك در امور ملك كمك ميخواست و عطاهاى بسيارشان ميداد مايه غيرت و كينه عرب شد و عجيف سردار عرب كه فتنه زط را خاموش كرده بود بر ضد سرداران ترك كه با عربها بدرفتارى ميكردند بشوريد بلكه ميخواست معتصم را نيز از ميان بردارد و عباس بن مامون را تحريك كرد تا بر ضد عموى خويش قيام كند و مدعى خلافت شود . سرداران عرب نيز با توطئه همدست شدند و بنا شد از پس تقسيم آن غنيمتها كه در جنگ معروف عموريه بدست مسلمانان افتاده بود معتصم و افشين و اشناس را بكشند اما خبر توطئه نهان نماند و عباس و بعضى توطئهگران در مستى راز خويش را با معتصم بگفتند و وى آب را از عباس بازداشت تا جان بداد ، عجيف نيز به دو ملحق شد و معتصم توطئه را در گهواره خفه كرد اما از نتايج بد آن در امان نماند كه بچنگال سرداران ترك افتاد و بتدريج از سرداران عرب و پارسى دور شد و نام ايشان را از دفتر عطا حذف كرد . تركان نيز نسبت بوى وفادار نبودند كه ميخواستند قدرت
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 87
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٨٧