عم خويش بيعت كرد و سپاه از اراده وى تبعيت كرد .
مؤلف الفخرى درباره معتصم گويد : " مردى درست راى و نيرومند بود . هزار رطل بار برميداشت و چند قدم ميبرد . بشجاعت شهره بود . وى را خليفه هشتى گفتند كه هشتمين طبقه از فرزندان عباس بود و هشتمين خليفه بود و هشت و ده ساله بخلافت رسيد و هشت سال و هشتماه خلافت كرد و در هشتمين ماه سال تولد يافت و هشت پسر و هشت دختر داشت و هشت جنگ كرد و هشت مليون درم بجا گذاشت "
حوادث ايام معتصم
معتصم به تبعيت از رويه مامون مردم را وادار كرد به مخلوق بودن قرآن معترف شوند . وى از دانش بىبهره بود و نميتوانست در اين گونه مسائل راى و نظر داشته باشد فقط سفارش برادر خود مامون را اجرا ميكرد و هر كس از دانشمندان و اهل نظر كه بمخلوقيت قرآن تسليم نميشد آزار ميديد . احمد بن حنبل فقيه و محدث معروف را تازيانه زد و بزندان كرد و همه عالمان و قاضيان ديگر اگر با نظر خليفه كه رأى معتزله بود همسخن نميشدند در خطر تازيانه خوردن و زجر ديدن بودند . رفتار معتصم با علويان چون رفتار خليفگان پيشين بجز مامون سخت بود . مسعودى گويد : " بسال 219 امام محمد جواد ع فرزند على رضا ( ع ) در بغداد وفات يافت وى ام الفضل دختر مامون را بزنى داشت گفتند كه وى بفرمان معتصم شوهر خويش را مسموم كرد كه بيم داشت امام جواد فرزندى بيارد و فرزندان وى كه از نژاد مامونند و هم نسب به على رضا ( ع ) مىبرند كه وليعهد مامون بود بدعوى خلافت برخيزند .
بدوران معتصم محمد بن قاسم از فرزندان حسين بن على ، قيام كرد و آن تشويش كه معتصم از پيش از محمد بن على ( ع ) داشت قوت گرفت و به تعقيب محمد بن قاسم علوى برخاست كه بسوى خراسان گريخت و مردم بسيار از خراسانيان به دو پيوستند و با سپاه معتصم جنگهاى بسيار كرد عاقبت عبد الله بن طاهر وى را گرفت و ببغداد نزد معتصم برد كه در سامره محبوس شد . سخن درباره وفات وى مختلف است گويند : مسموم بمرد و نيز گويند كه پيروانش