كه دل با آنها داشتند و هم نظم و رسوم دولت را از پارسيان گرفتند و خانههاى بغداد به شكل خانههاى پارسى و خانههاى رومى بود . بنا را با آجر ميساختند و با گچ زينت ميكردند . خانه ثروتمندان سه قسمت بود اندرونى و اطاق خدمه و مهمانخانه كه اطراف آن باغچهاى بود و در آن گل و درخت ميوه ميكشتند ديوار و سقف خانه با خاتم مطلا و نقشهاى الوان زينت ميشد . بام خانه را با گنبدى ميآراستند كه بر ستونهاى ظريف تكيه داشت و چنان به نظر ميرسيد كه معلق است . اطراف خانه به ديوارى محصور بود اما خانه عامه ديوار نداشت و پنجرههاى آن بخيابان باز بود و رهگذران داخل خانه را توانستند ديد .
بدوران عباسيان در نتيجه پيشرفت تمدن لوازم رفاه فراوان شد . در بغداد و شهرهاى ديگر ساختمانها چند طبقه بود . اطاقها به مخدهها و گلدانها آراسته بود مؤلف حضاره الاسلام گويد بغداديان مجالس خويشرا به فرشهاى گرانبها و كالاى نفيس زينت ميكردند و ديوارها را بديبا ميآراستند و در باغچهها درختان گونهگون ميكاشتند تا آنجا كه گلهاى كمياب را از هندوستان ميآوردند و بعضى باغها تا ده هزار دينار قيمت داشت . غلامان ظريف برميگزيدند ، بلهو و طرب دلبسته بودند . در كار غذا تفننها داشتند . شكار كمياب و ميوه نوبر را هموزن نقره ميخريدند . بهنگام گرما نزديك آبى كه از دهان مجسمه حيوانات و پرندگان و امثال آن ميريخت جا ميگرفتند براى خنك شدن بادبزنهاى بزرگ سقفى را كه با طنابها حركت ميكرد به كار ميانداختند ، در لباس و آرايش ظريف بودند اسبان خويشرا بديبا و نقره ميآراستند . "
قصر خليفگان حياطهاى بزرگ و قبهها و رواقهاى وسيع و بستانهاى نزهتزا و عرصههاى مسطح پوشيده از درختان سايهدار داشت . رواقها را چهلى يا شصتى ميگفتند و اين بشمار غلامانى بود كه در آن فراهم توانستند شد . از جمله قصرهاى معروف بغداد قصر الذهب بود كه منصور بساخت و قصر الخلد بود كه بر كنار دجله
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 335
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٣٣٥