تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 32

مساهمون:

ص٣٢
شدند از سركوبى دشمنان خويش عاجز مانديم بيخبرى از مجارى امور بزرگترين علت انقراض دولت ما بود . "

تنظيم دعوت عباسى

محمد بن على عباسى كه پس از وصيت ابو هاشم عنوان امام يافت ميدانست كه انتقال دولت از خاندانى بخاندان ديگر محتاج زمينه‌سازى و آماده كردن افكار است و كوششهاى بيمقدمه بشكست منجر مىشود . وى در آغاز دعوت بپيروان خود دستور داد كه مردم را به ولايت اهل بيت بخوانند و از كسى نام نبرند كه از كينه بنى اميه بر جان خويش بيم داشت . به نظر او كوفه و خراسان براى نشر دعوت مناسب بود كه كوفه از ديرباز عرصه نفوذ تشيع بود و خراسانيان فكر تشيع را آسانتر از مردم عرب فهم توانستند كرد كه از دوران ساسانيان به حق مقدس سلطنت موروثى خو گرفته بودند بعلاوه همه ايرانيان از ظلم امويان و عمال ايشان بجان آمده بودند همين قضيه زمينه را براى رواج دعوت عباسيان مناسب ميكرد . محمد بن على درباره مقاصد و تمايلاتى كه در آنروزگار بر ولايات اسلام نفوذ داشت چنين ميگويد : " كوفه و مردم آن همه شيعه عليند و بصريان تبعه عثمان . مردم جزيره خارجيند . عربانند چون عجمان و مسلمانانند بخوى نصارى . اهل شام جز معاويه و اطاعت بنى اميه و دشمنى استوار و جهل متراكم چيزى نشناسند . بر مكه و مدينه ابو بكر و عمر غلبه يافته‌اند بسوى خراسان رو كنيد كه در آنجا جماعت فراوانست و شجاعت آشكار و سينه‌هاى سالم و دلهاى پاك كه هوسها بدان راه نيافته و بازوى ستبر و سرهاى بزرگ و ريش انبوه و صداهاى هول‌انگيز دارند كلمات مطنطنشان از اجسام نيرومند ميآيد . من بمشرق كه مطلع نور جهان است خوشبينم " محمد بن على دعوت عباسى را با قوت و همت بسط داد ، نقيبان و دعوتگران معين كرد و به آنها سفارش كرد دعوت را در نهان نشر دهند و بنام اهل بيت دعوت كنند تا علويان بمخالفت برنخيزند . اين دعوت نهانى در اوايل قرن دوم هجرى بدوران