تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 315

مساهمون:

ص٣١٥
درخت كشتند و بازارهاى بغداد را به كرخ بردند . كرخ كه شهرى بود در مجاورت بغداد از مال خاص منصور ساخته شد نقشه شهر را بر قطعه پارچه‌اى كشيدند و بمنصور بنمودند كه بازارها بر نقشه هويدا بود و هم مسجدى بزرگ خاص كرخ بنياد كردند كه بازاريان ببغداد نيايند . منصور به نظافت شهر خويش اهميت بسيار ميداد و رفتگران هر روز خيابانها را ميرفتند و خاشاك را برون ميبردند . يك روز كه ديد بر اشتران آب بقصر خلافت ميبردند آن را خلاف ابهت ديد و بفرمود تا كانالى به داخل قصر حفر كنند . بنا و استحكامات بغداد خرج بسيار داشت ، منصور ميخواست پايتخت خويش را به ابهت قسطنطنيه پايتخت روم شرقى كند . بگفتهء طبرى مخارج بنا چهار مليون و هشتصد هزار درم شد . و هم او روايت ديگر دارد كه مخارج بنا هيجده مليون دينار طلا شد . لسترنيك روايت دوم را مرجح ميشمارد كه پنج مليون درم چيزى معادل چهارصد هزار دينار ميشد و اين براى ساختمان شهرى بوسعت بغداد با تكلفى كه منصور در كار آن كرد ناچيز مينمايد . بدينسان بغداد پديد آمد و تا سال 656 هجرى كه مغولان بويرانى آن پرداختند همچنان رونق و شكوه داشت . پيش از فتنه مغول دو بار ويرانى ببغداد راه يافته بود يك بار بدوران امين و جنگ خانگى كه سپاه خراسان بغداد را محاصره كرد ويرانى بسيار در آن شد و بار ديگر بسال 334 كه بويهيان بعراق هجوم بردند و بغداد را گرفتند . بدوران اول عباسى بغداد ما در شهرها و مركز تجارت و كعبه علم و ادب و هنر شد و ثروت بيشمار در آن فراهم آمد و ساختمانهاى مجلل و باغستانهاى زيباى آن در جهان شهره شد . جاحظ گويد : " شهرهاى بزرگ در شام و ديار روم و ديگر نقاط بسيار ديده‌ام و شهرى زيباتر و پاكيزه‌تر از بغداد نديده‌ام كه گوئى آن را بقالبى ريخته‌اند . بناى سامره - بدوران معتصم كه بغداديان از جور سربازان ترك بفغان بودند
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 315 | حسن ابراهيم حسن / ابوالقاسم پاينده