تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 305

مساهمون:

ص٣٠٥
ميگفتند و گياهان كشور اسلام را همراه داشتند و خواص آن را شرح ميدادند . بدينسان بغداد در بلاد شرقى اسلام و قرطبه در بلاد غربى معتبرترين مراكز اطلاعات و تعليمات طبى شد . منصور كه به حق بنيانگزار دولت عباسى است در بغداد بيمارستانى خاص كوران و محلى براى ديوانگان و نيز آسايشگاهى براى پيران بساخت . هارون شفاخانه بزرگى براى تعليم طب پى افكند و مؤلفات علمى آن عصر را در آنجا فراهم آورد .

هنر

وسعت فتوحات عرب و آميزشى كه خواه ناخواه در اثناى كشور - گشائيها با ملل ديگر داشتند افق هنر را بنظرشان گشوده‌تر كرد و آثار هنرى تازه پديد آوردند كه با مقررات اسلام سازگار بود . عربان به مجسمه‌سازى و صورتگرى اعتنا نداشتند و بيشتر همشان صرف بنا و نقش و نگار بود كه به پندار ايشان مجسمه‌سازى و صورتگرى نمودارى از بت‌پرستى بود ، از اينرو پايه تزئينات بنا را از گياهان و اشكال هندسى ميگرفتند . وقتى شام و ايران بحبطه نفوذ عربان درآمد در معمارى روشى خاص متناسب با زندگى خويش پديد آوردند و معمارى عرب مركب از ستونها و قوسها و قبه‌ها و مقرنسها و آويزها بود . آويز يك قسم تزيين معماريست كه از شش گوشهائى به شكل خانه زنبور پديد ميآيد و بسقف آويخته است ، مقرنس را براى تزيين اطاقهاى چوبى و آرايش سردرها و ايوانها به كار ميبردند . با آنكه عربان در ممالك زير نفوذ خود از هنرمندان محلى استفاده ميكردند معمارى اسلامى امتيازات خود را حفظ كرد و زيبائى آن بيشتر در مسجدها تجلى كرد . مسجد قبا كه پيمبر در بيرون مدينه پى افكند مقياس ساختمان مسجدهاى مسلمانان شد كه استخوان‌بندى آن در همه جا محفوظ بود و در تزيين آن تفنن‌ها كردند . بىگفتگو مسافرت حاجيان به مكه و مدينه كه هر سال رخ مى - داد و طبعا براى نماز در مسجدهاى اثناى راه توقف ميكردند سبك معمارى مسجدهاى حجاز را در همه كشورهاى اسلام نفوذ داد .