دشمنان خلافت آماده كند اما حنين از اين كار دريغ كرد و گفت قرآن فرمان ميدهد كه حتى با دشمنان مروت كنيم ، طبابت مرا از آزار ديگران ممنوع ميدارد .
طبيبان آنروزگار درباره دهان و دندان نيز مطالعاتى كرده بودند و اقسام دندان و وظايف آن را نيك ميشناختند . واثق خليفه از اطلاعات حنين بن اسحاق بشگفت بود و از او خواست كتابى بنويسد و از مسائل طب آنچه را كه همه بايد بدانند ضمن آن بيارد حنين كتابى نوشت و آن را سه مقاله كرد و تفاوت غذا و دوا و مسهل و ساختمان تن انسان را در آن شرح داد .
مسعودى از شمار و كيفيت دندانها وصف دقيقى آورده كه بايد آن را يك سند طبى شمرد . گويد واثق از حنين پرسيد ابزار غذا خوردن چيست ؟ حنين گفت : دهان كه دندان در آن است سى و دو دندان هست شانزده در فك بالاست و شانزده در فك پائين در فك بالا و هم در فك پائين چهار دندان هست كه پهن است و برنده و يونانيان نام آن را " برنده " كردهاند كه غذا با آن بريده مىشود و اين چهار دندانهاى ثنايا و رباعيات است و پهلوى آن در هر فك دو دندان هست كه سر آن تيز است و پايهاش عريض و آن را انياب گويند كه با آن چيزهاى محكم را ميشكنند و در هر فك پنج دندان عريض هست كه يونانيان آن را " آسيا " گفتهاند كه غذا را آسيا مىكند . ثنايا و رباعيات و انياب هر كدام يك ريشه دارد دندانهاى آسياى بالا هر كدام سه ريشه دارد مگر دندان آخرى كه چهار ريشه تواند داشت . دندانهاى آسياى پائين هر كدام دو ريشه دارد مگر دو دندان آخرى كه سه ريشه تواند داشت . دندانهاى آسيا ريشه بيشتر دارد كه كار آن سختتر است و ريشه آسياهاى بالا بيشتر است كه به بالا آويخته است .
عباسيان برواج طب علاقه داشتند و طبيبان را تأييد و تشويق ميكردند مدارس طب پديد آوردند و بيمارستانها ساختند و نيز انجمنهاى طبى ترتيب دادند كه در آنجا طبيبان نواحى كشور بموسم حج فراهم ميشدند و نتيجه تحقيقات خويش را به يكديگر
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 304
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٣٠٤