مراقبت بازارها و نظارت سنگها و پيمانهها و قيمتها را به محتسب سپرده بود تا فروشندگان تقلب نكنند و مال كسانرا بناروا نخورند . بدوران عباسى مسلمانان جو و گندم و برنج و ميوه و گلهاى مشهور مازندران و شكر و شيشه و ديبا و پارچه پشم و كتان و ابريشم و زيتون و عطر و گلاب و زعفران و عصاره سوسن و شراب انگور و روغن بنفشه را ببازارهاى جهان ميفرستادند . علاقه خليفگان به كار بازرگانى و آن دقت كه در گشودن و نگهداشتن راههاى خشكى و دريا ميكردند در رواج تجارت اثر فوق العاده داشت و نيز راه را بر جهانگردان كه در آن روزگار بوضعى شگفتانگيز فراوان شده بودند گشود كه رخت بنواحى جهان كشيدند و از مشهودات خويش نواحى مختلف را بدقت وصف كردند و زمينه كشفيات جغرافيايى قرون بعد را كه در تحول جهان ما اثرى شگرف داشت فراهم آوردند .
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 274
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٢٧٤