تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 167

مساهمون:

ص١٦٧
هاشميان را بر عباسيان ترجيح ميدادند . مامون چنان كه جهشيارى گويد در كار وليعهدى امام رضا بكوشيد و بفضل گفت تا براى وى بيعت گيرد و بولايات نامه نويسد كه لباس سياه متروك شود و فضل ببرادر خويش حسن ولايتدار عراق دستور داد تا سياه را منسوخ كند و سبز بپوشد و پرچمها و كلاهها را سبز كند و مردم را بدينكار وادارد . گوئى مامون از عواقب كار خويش بيمناك شد و چون بغداد بشوريد و خليفه ديگر برگزيد على رضا و فضل را با حيله از ميان برداشت و از آن پس چون ببغداد رسيد شورش آرام شده بود و كس با وى مقاومت نكرد .

عباسيان از پس برمكيان

سقوط برمكيان براى نفوذ پارسيان خطرى بزرگ بود اما متعاقب آن حادثه ديگر رخ داد كه قدرت عباسيانرا سست كرد و زمينه را براى بسط قدرت پارسيان و علويان فراهم آورد . منظور انتخاب سه وليعهد بود كه هارون كرد و از خطاهاى بزرگ بود و از آن فتنه ها كه از دو وليعهد داشتن امويان و عباسيان برخاسته بود پند نگرفت و سه پسر خود امين و مأمون و مؤتمن را وليعهد كرد و قدرت عباسيان را كه تا دوران وى باوج رسيده بود به سراشيب انداخت . فضل بن يحيى برمكى دل با امين داشت كه نام وى محمد بود و خليفه را به دو متمايل كرد و تعهد كرد از خراسانيان براى او بيعت بگيرد و اين كار بسال 173 انجام شد و وليعهد را امين لقب دادند و هارون ولايت شام و عراق را به دو داد اما عباسيان در وليعهدى امين متفق نبودند بعضى اين كار را تأييد كردند كه مادر امين زبيده از نژاد عرب بود و بعضى ديگر بر آن خرده گرفتند كه امين خردسال بود و انتظار نميرفت براى تصدى خلافت آماده تواند شد . در اين ميان كسانى بودند كه دل با مأمون داشتند كه مادر وى كنيزى از خراسان بود و از برادر خويش بزرگتر بود . هارون الرشيد از پس آنكه امين را وليعهد كرد بخطاى خود واقف شد كه اين كار را بتأثير زبيده مادر وى و برعايت