طايفه خزاعه
طايفه خزاعه كه از سرزمين سبا مهاجرت كرده بودند به مكه درآمدند و بر طايفه جرهم غالب شدند آنها را بيرون كردند و امور كعبه را بدست گرفتند . مدت سيصد سال كار بدينگونه بود . در اين مدت مردم خزاعه از اوهام فاسد خويش چيزهاى تازه بر تشريفات كعبه افزودند و از جمله پرستش هبل را معمول كردند .
دوره تسلط قريش
امور كعبه همچنان بدست طايفه خزاعه بود تا طايفه قريش نيرو گرفت .
در قرن پنجم ميلادى توليت كعبه از كف خزاعه بدر رفت و بر طايفه قريش قرار گرفت . در اين هنگام كعبه موقعيتى ممتاز پيدا كرده بود قصى بن كلاب كه از مردم قريش بود بسال 440 م مردم خزاعه را از مكه بيرون كرد و عهدهدار امور كعبه شد .
مورخان اتفاق دارند كه طايفه قريش كه قصى بن كلاب از آنهاست از فرزندان كنانهاند كه نسب وى بوسيله عدنان باسماعيل ميرسد . حديثى كه از پيغمبر نقل شده اشاره بدين مطلب است ، آنجا كه گويد : " خدا از فرزندان اسماعيل كنانه را برگزيد و از بازماندگان كنانه قريش را برگزيد ، بنى هاشم را از قريش برگزيد و مرا از بنى هاشم برگزيد بنا بر اين من نخبهء برگزيدگانم . "
كعبه و حرم مكه
منابع عربى كه قرآن نيز از آن جمله است ميگويد كه ابراهيم گاهى به ملاقات فرزند خود اسماعيل ميرفت و خدا ويرا ببناى كعبه مامور كرد .
ابراهيم بناى كعبه را عهده كرد . اسماعيل سنگها را براى او بالا مىبرد تا خانه تمام شد خداوند در اين باب گويد :
وَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْراهِيمُ الْقَواعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْماعِيلُ رَبَّنا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ
« 1 »
هامش
( 1 ) - سوره بقره آيهء 127