وضع اجتماعى
مقصود ما از وضع اجتماعى روابطى است كه ميان يكنفر عرب با زن و فرزند و نزديكان او وجود داشته و مناسباتى كه ميان قبايل مختلف عرب برقرار بوده است . كسانى كه در عربستان زندگى مىكنند دو دستهاند :
صحرانشين و شهرنشين . صحرانشينان چنان كه يكى از مورخان قرن ششم ميلادى مى - گويد اوقات خود را بتربيت حيوانات ميگذرانند ، بجنگ و زد و خورد و دستبرد و يغماگرى رغبتى خاص دارند و اكنون نيز با آنكه قرنهاى دراز بر آنها گذشته عادت و روشهاى ديرين خود را ترك نكردهاند و تغييرى در زندگى آنها رخ نداده است . ولى شهرنشينان بيشتر وقت خود را بزراعت و تجارت ميگذرانند و از اين راه ثروتى سرشار بدست مىآورند .
زن در روزگار جاهليت
از مطالعه اشعارى كه از روزگار جاهليت بجا مانده به خوبى معلوم مىشود كه در آن عصر زن از آزادى نصيب داشته و كارهاى مهم به مشورت او انجام ميگرفته و بلكه در بسيارى كارها با مرد شركت داشته است . به طور كلى مناسبات اجتماعى مرد با همسر خود خيلى بهتر از آن بوده كه ما تصور ميكنيم زيرا مردان به نسب مادر خويش نيز مانند نسب پدر افتخار ميكردهاند و هنگامى كه سخنوران ميخواستند قصايدى در ذكر فضايل قوم خويش بسازند از زنان نيز سخن مىآوردند . نفوذ و تاثير زنان عرب در تاريخ اسلام انكارپذير نيست و اين موضوع براى اثبات اهميت زن عرب ، دليلى آشكار است .
ازدواج
عربها براى ازدواج نظامات معينى داشتند . معمولا " كسى كه ميخواست با زنى ازدواج كند رضايت كسان وى را جلب ميكرد و بعضىها نيز فقط با زن در اين باب وارد گفتگو ميشدند . البته نبايد موضوع زناشوئى را با روابطى كه بعضى عربها بطريق ديگر با زنان داشتند مخلوط كرد .
روابط نامشروع در نظر همه كس پسنديده نبود زيرا عربها مردمى غيور بودند و از