بسال 50 هجرى معاويه ده هزار سپاه براى عقبة بن نافع كه در برقه و زويله اقامت داشت فرستاد و وى افريقيه را فتح كرد و بسيارى از بربرها بدست وى مسلمان شدند كه عربها آنها را به سپاهيان خود پيوستند و محبت اسلام را در دلشان جاى دادند . هسته اصلى سپاهى كه بعدها بفرماندهى سران عرب و بربر بلاد مغرب را فتح كرد از اين بربران بود . پس از فتح افريقيه عقبة بن نافع بفرماندارى آنجا منصوب شد .
پيش از آن قسمتى از افريقيه كه بدوران عثمان بدست مسلمانان افتاده بود تابع حكومت مصر بود .
وقتى عقبه به قوم بربر تسلط يافت بر آن شد كه شهرى براى سكونت سپاه بسازد و جائى را كه قيروان در آن بنياد شد برگزيد و بناى شهر را آغاز كرد . چيزى نگذشت كه عقبه معزول شد و معاويه ابو المهاجر مولاى مسلمة بن مخلد را بحكومت مصر و افريقيه برگزيد .
انتخاب يزيد بولايتعهد
مغيرة بن شعبه نخستين كس بود كه بمعاويه گفت يزيد را وليعهد كند . بسال 56 معاويه ميخواست مغيره را از حكومت كوفه بردارد و سعيد بن عاص را بجاى وى برگمارد ، مغيره خبر يافت و بشام رفت و يزيد بن معاويه را بديد و گفت : " بزرگان اصحاب پيغمبر و سران قريش از ميان رفتهاند و فرزندانشان بجا ماندهاند . تو از آنها بهتر و برترى و سنت و سياست را از آنها بهتر ميدانى نميدانم چرا معاويه براى تو بيعت نميگيرد ؟ " يزيد گفت :
اين كار انجامپذير است ؟ . . . مغيره گفت : " آرى " .
موافقت معاويه
يزيد اين سخن را با پدر در ميان نهاد معاويه مغيره را احضار كرد و پرسيد : يزيد چه ميگويد ؟
مغيره گفت : ديدى كه پس از عثمان كار اختلاف و خونريزى چگونه بالا گرفت . يزيد خلف تو است ، براى او بيعت بگير ، تا