تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 328

مساهمون:

ص٣٢٨
بيت المال خواست على به دو نداد و گفت برادر در اين مال بيش از آنچه به تو داده‌ام حق ندارى . صبر كن تا مال من برسد و هر چه ميخواهى به تو بدهم . عقيل از اين جواب برنجيد و بسوى شام رفت و بمعاويه پيوست . على بحسن و حسين دو فرزند خود از بيت - المال بيش از آنچه حق داشتند نميداد . على در نتيجهء مصاحبت طولانى پيغمبر در مسائل دين و تفسير و حديث و مسائل ميراث و قضاياى مشگل ، روشن و دانا بود . عمر از مسئله مشگلى كه على براى حل آن حاضر نباشد به خدا پناه ميبرد . على بكسان خود ميگفت : دربارهء كتاب خدا از من بپرسيد به خدا از هر آيه‌اى بپرسيد ميدانم به شب نازل شده يا روز ، در دشت نازل شده يا كوه ، على در فصاحت ضرب المثل بود گفتارش در دلها نفوذ ميكرد و روحها را تحريك مىكرد . در فن خطابه همتا نداشت و در شعر از همهء خلفا پيش بود . سيوطى از شعبى آورده كه ابو بكر شعر ميگفت عمر شعر ميگفت و عثمان شعر ميگفت اما على از همه بهتر ميگفت . نيكلسن گويد : " على با آنكه فضايل بسيار داشت و كوشا و هوشيار و دور انديش و شجاع و روشن‌رأى و بردبار و وفادار و شريف بود ، حزم و دهاى زمامداران را نداشت ، وى در شعر و بلاغت بيمثال بود و اشعار و گفتارهايش با آنكه بسيارى از آن مجعول است در شرق اسلامى سخت معروف است . ميتوان على را بجوانمردى و شجاعت بمونتروز و با - يا رد « 1 » همانند كرد ولى در كار سياست ورزيده نبود و براى پيش بردن مقصود خويش بهر وسيله‌اى چنگ نميزد و رقباى او كه ميدانستند جنگ يعنى حيله و از ارتكاب هيچ جنايتى در راه پيشرفت مقصود دريغ نداشتند بر او غالب شدند . "
هامش
( 1 ) - مونتروز قهرمان معروف اسكاتلندى است كه در جنگهاى 1627 شجاعت بىنظيرى از خود نشان داد . بايارد نيز از فرماندهان معروف فرانسه بود و در عصر شارل پنجم و لوئى هجدهم و فرانسواى اول ميزيست و شجاعت وى ضرب المثل بود ، حتى دشمنانش او را بشجاعت ميستودند .
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 328 | حسن ابراهيم حسن / ابوالقاسم پاينده