تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 320

مساهمون:

ص٣٢٠

نگاهى به پيمان داورى

با يك نظر به متن پيمان داورى ميتوان به برترى عمرو بن عاص بر ابو موسى از لحاظ مهارت در كار سياست پى برد ، چنان كه مىبينيم عمرو بن عاص از ابو موسى اقرار گرفت كه عثمان بستم كشته شد و معاويه حق دارد به خون خواهى او برخيزد چنان كه هر كس اين پيمان را بنگرد در كار على بيش از معاويه ترديد مىكند . بدينطريق عمرو توانست مقصود خويش را كه خلع على و نصب معاويه بود انجام دهد و اصرار ابو موسى در خلع معاويه و نصب عبد الله ابن عمر مفيد نيفتاد .

روايت طبرى

طبرى گويد : " عمرو پس از آنكه نام چند تن از بزرگان اصحاب را براى تصدى كار خلافت برشمرد به ابو موسى گفت : نظر تو چيست ؟ ابو موسى گفت : نظر من اينست كه اين دو كس را خلع كنيم و كار را به شوراى مسلمانان واگذاريم كه هر كس را خواستند انتخاب كنند . عمرو گفت نظر تو صحيح است سپس به دو گفت بكسان خبر بده كه نظر ما با يكديگر موافق است . ابو موسى سخن آغاز كرد و به كسان گفت كه نظر من و عمرو اتفاق يافت و اميدواريم بدين - وسيله خداوند كار امت را بصلاح آرد . عمرو گفت : صحيح است . سپس بابو موسى گفت : پيش برو و سخن بگوى . ابو موسى پيش رفت و گفت : اى مردم ما بدقت در كار اين امت نگريستيم و براى رفع اختلاف راهى بهتر از آنچه من و عمرو بر آن اتفاق كرده‌ايم نيافتيم كه على و معاويه را خلع كنيم تا مسلمانان هر كس را ميخواهند بخلافت انتخاب كنند ، بنا بر اين من على و معاويه را خلع كردم اكنون در كار خويش بنگريد و هر كس را ميخواهيد بخلافت برداريد . سپس عمرو بن عاص پيش آمد و بجاى ابو موسى ايستاد و گفت : سخن اين شخص را شنيديد