صفات عثمان
عثمان مردى نيك نفس و بردبار و فروتن و بخشنده بود بگفتهء مسعودى عثمان سخت كريم و بخشنده بود عاملان وى و بسيارى از مردم آن روزگار نيز روش او را پيش گرفتند هم او بود كه سهمى از مال خود براى تجهيز سپاه سختى بداد و چاه رومه را خريد و مسجد پيغمبر را وسعت داد و قيمت اراضى آن را از مال خود داد .
عثمان مردى مالدار بود و مانند ثروتمندان زندگى ميكرد . در مدينه خانهاى از سنگ و گچ بنا نهاده بود و درهاى آن را از چوب ساج و عرعر ساخته بود . در مدينه و ديگر جاها اموال و باغها و چشمههاى فراوان داشت ، وقتى به حج ميرفت در منى خيمهاى براى او به پا ميكردند غذاى نيكو و لذيذ مىخورد و دندانهاى خود را با طلا محكم ميكرد و لباسهاى فاخر ميپوشيد ، از اينرو علاقه داشت مردم در وسعت و رفاه باشند و در پرداخت مستمريهايشان ميانهروى نميكرد و مانند عمر نبود كه فقط به مقدار احتياجشان مىداد .
عثمان نميخواست تكليفى بيش از آنچه خدا بر كسان مقرر كرده بر آنها تحميل كند از اينرو بزرگان اصحاب را از مهاجرت بولايات اسلام مانع نشد ، بسيارى از آنها در شهرهاى دور - دست مقيم شدند و مردم فريفتهء آنها شدند و خودشان نيز وقتى نمودارهاى نعمت و تمدن را در آن شهرها ديدند فريفتهء آن شدند ، عمر كه اجازه نميداد اصحاب پيغمبر از مدينه بيرون شوند و در شهرها جاى گيرند از همين رخداد بيم داشت .
عثمان مانند عمر عاملان خود را بسادگى و اجتناب از مواضع تهمت وادار نميكرد و از عامل خود پيمان نميگرفت كه لباس فاخر نپوشد و غذاى لذيذ نخورد و در به روى حاجت - مندان نبندد .
خردهاى كه بر عثمان ميتوان گرفت اينست كه وى زير نفوذ كسان بود و اختيار خود را بدست خويشاوندان و مخصوصا مروان بن حكم داده بود . به گفتهء سيد امير على :