در روزگار عثمان ، حذيفة بن يمان كه بفرماندهى سپاه مسلمانان بجنگ آذربايجان رفته بود متوجه شد كه مسلمانان در قرائت قرآن اختلاف دارند و به عثمان گفت قرآن را چنان تدوين كند كه همهء مسلمانان آن را بيك صورت بخوانند . بگفتهء ابن اثير : وقتى حذيفه از سفر بازگشت به سعيد بن عاص گفت در اينسفر چيزى شگفت ديدم اگر مردم را به حال خود واگذارند دربارهء قرآن اختلاف ميكنند و پس از آن هرگز متفق نخواهند شد .
سعيد بن عاص گفت موضوع چيست ؟
حذيفه گفت كسانى از مردم حمص را ديدم كه گمان داشتند قرائتشان بهتر از ديگرانست زيرا قرآنرا از مقداد بن اسود ياد گرفتهاند ، مردم دمشق نيز عقيده دارند كه قرائتشان از ديگران بهتر است ، مردم كوفه نيز چنين تصور ميكنند از آنرو كه قرآن را بنزد ابن مسعود خواندهاند . مردم بصره نيز چنين عقيده دارند از آنرو كه قرآن را بنزد ابو موسى خواندهاند و قرآن وى را لباب القلوب مينامند . حذيقه اين سخن را با عثمان در ميان نهاد و گفت :
شما را از اختلاف ميترسانم امت را دريابيد . عثمان ياران پيغمبر را جمع آورد و قضيه را به آنها گفت آنان نيز با حذيفه همدل بودند و اين كار را سخت مهم ميدانستند . عثمان كس بنزد حفصه فرستاد كه قرآنرا بنزد ما بفرست تا از آن نسخه برداريم و اين همان قرآنى بود كه بروزگار ابو بكر جمعآورى شده بود . حفصه قرآن را بنزد عثمان فرستاد تا نسخههائى از آن برگيرند و بولايات بفرستند . زيد بن ثابت و عبد الله بن زبير و سعيد بن عاص و عبد الرحمن بن حارث بن هشام مأمور اين كار شدند . عثمان فرمان داد كه اگر در كلمهاى اختلاف پيدا كردند آن را به لهجهء قريش بنويسند .
عثمان بن سعيد دانى متوفى بسال 444 ه در كتاب مقنع دربارهء انتخاب زيد بن ثابت براى نسخهبردارى و مقابلهء قرآن گويد : اگر كسى بگويد چرا زيد بن ثابت را براى نسخهبردارى قرآن مأمور كردند در صورتى كه در ميان ياران پيغمبر اشخاص مهمتر از وى
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 302
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٣٠٢