اصحاب برترى داده بود از اينرو وقتى فتنه بالا گرفت كناره گرفتند و اندرزهايشان براى جلوگيرى از فتنه سودى نداد و از دور ناظر كار بودند تا كار سخت شد زيرا گمان داشتند وقتى كار بر عثمان تنگ شود خويشتن را از خلافت خلع مىكند .
به پندار نيكلسن على از يارى عثمان دريغ كرده و در حمايت وى كوتاهى ورزيده است اما اين سخن را باور نميتوان داشت زيرا بگفتهء طبرى وقتى عثمان را محاصره كردند على با طلحه سخن كرد كه آب بعثمان برسانند و براى اين كار سخت بكوشيد تا آب بعثمان رسيد .
بروايت ابن قتيبه عثمان يك بار بعلى گفت : اى ابو الحسن نمىدانم طالب مرگ تو هستم يا زندگانى تو را خواهانم . به خدا اگر بميرى نميخواهم بعد از تو براى ديگران بمانم زيرا كسى را چون تو نخواهم يافت . بگفتهء مؤلف الفخرى : " على در رديف مدافعان و ياران عثمان بود و عثمان براى دفع مردم از او كمك ميخواست و او نيز بدفع آنها قيام ميكرد .
عاقبت وقتى عثمان را محاصره كردند على فرزند خود حسن را به يارى او فرستاد حسن براى دفاع از عثمان سخت كوشيد چندان كه عثمان او را قسم داد كه از دفاع او دست بدارد . " نيكلسن نتايج قتل عثمان را چنين خلاصه مىكند : " جنگهاى داخلى كه در دنبالهء اين فتنه پديد آمد وحدت اسلام را گسيخت و زخمى كه از اين جنگها بر پيكر اسلام وارد آمد هرگز بهبود نيافت . "
جمعآورى قرآن بروزگار عثمان
قرآن در مدت بيست و سه سال بطور پراكنده نازل شد و هروقت حاجت اقتضا ميكرد يك يا چند آيه نزول مييافت . بعضى ياران پيغمبر سر خود يا بفرمان رسول آيات قرآن را بر پوست خرما يا پارههاى چرم يا استخوان مينوشتند . وقتى پيغمبر از جهان درگذشت و جنگهاى عقبكرد رخ داد و بسيارى از قاريان و حافظان قرآن كشته شدند و مخصوصا در جنگ يمامه كه هفتاد تن از قاريان بقتل رسيدند عمر از اين قضيه سخت بيمناك شد و به ابو بكر گفت : در روز يمامه