سعيد بن مسيب زيد بن ثابت وقتى بمرد چندان طلا و نقره بجا گذاشت كه آن را با تبر مى - شكستند و ديگر متروكات وى صد هزار دينار قيمت داشت . مقداد در مدينه در جرف خانهاى بساخت و بام آن را بكنگرهها زينت داد و بيرون و درون آن را گچ اندود كرد يعلى بن - اميه وقتى بمرد پانصد هزار دينار به جاى نهاد بجز آنچه از مردم بستانكار بود ، تركهء او صد هزار دينار قيمت داشت . "
مسعودى گويد : در اين باب سخن بسيار ميتوان گفت ، كسانى كه در زمان عثمان ثروتهاى گزاف اندوختند بسيار بودند ولى بروزگار عمر چنين نبود و مردم راهى روشن و معين داشتند .
طبرى گويد : در شهر كوفه خاندانهاى معروف از سهم غنائم و مقررى سالانه خود مبالغ گزاف اندوختند تا آنجا كه يكى از مردمان كوفه وقتى بجنگ ميرفت هزار شتر براى بردن همراهان و كالاى خود زير بار داشت .
اينگروه از بزرگان مهاجر و انصار از حجاز بسوى ولايات ديگر رفتند و در آنجا زندگانى اشرافى خود را بر اساس مال و سبقت در اسلام و صحبت رسول آغاز كردند . از مقدارى كه مسعودى ياد كرده ميتوان حدس زد كه در اطراف هر يك از آنها گروهى گرد آمده بودند كه فريفتهء اخلاق و فضايلشان شده بودند و داستانهائى را كه از سرگذشتهاى خود در جنگهاى صدر اول نقل ميكردند برغبت ميشنيدند و به بخششهائى كه از آنها دريافت ميداشتند سخت دلبسته بودند تا آنجا كه هر يك از اين گروهها آرزو داشتند خلافت نصيب كسى شود كه در صحبت او روزگار ميگذرانند تا بنزد او منزلتى بسزا يابند و بمقامات عالى برسند .
چنان كه گفتهاند فرستادگانى كه از ولايات براى خلع عثمان بمدينه آمده بودند دربارهء انتخاب خليفه اختلاف داشتند : اهل بصره ميگفتند زبير را انتخاب ميكنيم اهل كوفه ميگفتند طلحه را بخلافت برميداريم و اين خود دليل روشنى بر گفتار ماست .
تاريخ الإسلام ( تاريخ سياسى اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: حسن ابراهيم حسن
ص٢٩٣