بپرستارى همسر خويش اشتغال داشت و نتوانست در جنگ حاضر شود همسر عثمان در همان روز كه مسلمانان فيروز شدند وفات يافت و پيغمبر دختر ديگر خود ام كلثوم را به دو داد .
در سفر حديبيه پيغمبر عثمان را بنمايندگى بنزد قريش فرستاد كه با آنها مذاكره كند و چون عثمان تأخير كرد و شايع شد كه مردم قريش او را كشتهاند پيغمبر با پيروان خود براى جنگ با مخالفان پيمان مرگ بست و اين پيمان در تاريخ اسلام به پيمان رضوان معروف است . براى فراهم آوردن سپاهى كه در تاريخ اسلام آن را سپاه سختى مينامند و به سوى تبوك حركت كرد عثمان قسمتى از مال خود را بداد ، و نيز چاه معونه را از يك يهودى خريد و به مسلمانان بخشيد و نيز چاه رومه را براى مسلمانان حفر كرد .
عثمان راوى حديث بود و بسيارى از راويان ، احاديث خود را از وى روايت ميكنند .
وقتى پيغمبر از جهان درگذشت عثمان در خلافت ابو بكر يكى از مشاوران وى بود و هنگامى كه عمر از جهان رخت بست شورائى كه بفرمان عمر از شش كس از مسلمانان نخستين تشكيل شد او را به خلافت برگزيد .
انتخاب عثمان
وقتى عمر بضربت ابو لؤلؤ از پاى درآمد و حالش سخت شد گروهى از ياران پيغمبر بر او درآمدند و گفتند : " چه خوب بود كسى را جانشين خود ميكردى " عمر گفت : كى را جانشين كنم اگر ابو عبيدة بن جراح زنده بود او را جانشين ميكردم و اگر خدا از من ميپرسيد ميگفتم از پيغمبرت شنيدم كه ابو عبيده امين اين امت است . اگر سالم آزاد شدهء حذيفه زنده بود او را جانشين ميكردم و اگر خدا از من ميپرسيد به دو ميگفتم : از پيغمبرت شنيدم كه سالم خدا را سخت دوست دارد " يكى از آنها گفت تو را به كسى راهنمائى ميكنم و او عبد الله بن عمر است .
عمر گفت : " خدايت بكشد اينسخن را براى خدا نگفتى . "
گروهى از مسلمانان كه بيم داشتند كه عمر بىتعيين جانشين از جهان درگذرد بار