فتح مصر
براى آنكه بدانيم چرا سرزمين مصر به سهولت بدست عرب افتاد ميبايد وضع دينى و سياسى آن را پيش از فتح عرب مورد توجه قرار دهيم .
مصر مدتها پيش از فتح عرب يكى از ولايتهاى روم بود و مانند ديگر ولايتهاى رومى تا زمان مسيح پيرو بتپرستى بود ، مسيح در زمان اوگوست بنيانگزار امپراطورى روم متولد شد و هنگامى كه دعوت وى رواج يافت درباريان روم پيروان دين مسيح را زجر و آزار ميكردند ، كار بدينگونه بود تا قسطنطين امپراطور روم ( 306 - 337 م ) دين مسيح را برسميت شناخت و آن را با ساير دينها برابر شمرد و عاقبت تيود وسيس امپراطور روم ( 378 - 395 م ) آن را دين رسمى دولت كرد . از اين تاريخ بتپرستان بجاى مسيحيان در معرض آزار بودند . دين مسيح به زودى دستخوش اختلاف شد و مذاهب متعدد در آن پديد آمد و تعدد مذاهب بدبختيهاى بيشمار براى مصريان پديد آورد .
كشور مصر سى سال پيش از تولد مسيح در قلمرو روم درآمد و اوگوست امپراطور روم اين سرزمين را انبار غله روم كرده بود : از اينرو علم و معرفت در مصر انحطاط يافت .
در دوره تسلط روم مصريان حق وصول بمناصب عالى نداشتند و مالياتهاى گزاف مى - پرداختند . به گفته ملن از اشخاص و اشياء ماليات گرفته مىشد ، صاحبان حرف و صنايع و چارپايان و اراضى ماليات ميدادند ، از كليه عابران از زن و مرد و تاجر و غير تاجر و از سازندگان كشتى و از عيال مردم سپاهى و از اثاثيهء منزل ماليات مىگرفتند ، ماليات به زندگان منحصر نبود مردگان نيز مشمول ماليات بودند و هر كه ميمرد براى اجازه دفن او ماليات معينى دريافت ميشد .
از همه بدتر اينكه مصريان موظف بودند از مستخدمين كشورى و لشگرى روم كه از مصر ميگذشتند پذيرائى كنند و هر چه لازم داشتند به آنها بدهند و لوازم آسايششان را فراهم آورند . عاقبت كار به جائى رسيد كه ناچار بودند غذاى سپاهيان را بدهند ، اين تحميلات