فصل چهارم - چگونگى تلاوت
كتاب خداوند متعال به ترتيل ، تحقيق ، حدر ، تخفيف ، همزه و ترك آن ، مد و قصر ، بيان ، ادغام و عدم آن ، اماله و تفخيم تلاوت مىشود . همچنين قرآن به حدر و هذرمه كه به معناى سريع خواندن همراه با حفظ و استوارى الفاظ است به دليل حسنات زيادش ؛ تلاوت مىشود زيرا قرائت هر حرفى ده حسنه دارد . همچنين قارى بايد همزه را بدون لكنت ، مدّ را بدون زياده كشيدن ، تشديد را بدون كاستى ، و اشباع را بدون تكلّف قرائت كند . كتاب مقدس خداوند اين چنين قرائت مىشود .
فصل پنجم - ويژگىهاى قرائت پيشوايان قرائت
« 1 » از ابو جعفر احمد بن هلال « 2 » نقل شده كه گفت : محمّد بن سلمهء عثمانى گفت ، « 3 » از ورش « 4 » پرسيدم : نافع ، قرآن را چگونه مىخواند ؟ ورش گفت : او مبهم و عاميانه نمىخواند ، بلكه قرائتش شمرده و نيكو بود .
ابن مجاهد « 5 » مىگويد : ابو عمرو ، سهل القرائه بوده است ؛ يعنى قرائتى بدون تكلّف داشته و هر جا قواعد اجازه مىداد ، با تخفيف مىخواند « 6 » .
هامش
( 1 ) . التحديد ، ص 91 .
( 2 ) . احمد بن عبد اللّه بن محمد بن هلال ، استادى بزرگ و محققى دقيق بود . به سال 316 ( ه . ق ) در گذشت . ( غاية النهاية ، ج 1 ، ص 74 ) .
( 3 ) . محمد بن سلمه عثمانى استاد قرائت بود كه بر يونس بن عبد الأعلى قرائت كرد و به سال 264 ( ه . ق ) در گذشت . غزوان بن قاسم متوفّاى سال 386 ( ه . ق ) بر او قرائت كرد ( غاية النهاية ، ج 2 ، ص 147 ) .
( 4 ) . او عثمان بن سعيد از اساتيد و پيش گامان قرائت و راوى قرائت نافع است . به سال 197 ( ه . ق ) در گذشت . ( غاية النهاية ، ج 1 ، ص 502 ) .
( 5 ) . او امام ابو بكر ، احمد بن موسى است و كسى است كه قرائات قرآن را به هفت قرائت منحصر كرد . و به سال 324 ( ه . ق ) در گذشت . ( غاية النهاية ، ج 1 ، ص 502 ) .
( 6 ) . ر . ك : به قواعد قرائت ابو عمرو ، از جمله چگونگى قرائت همزه در « اجتماع دو همزه » و « همزهء مفرده » . م .