بخش اوّل چگونگى قرائت معاصران
« 1 » غنا از جمله چيزهايى است كه مردم در قرائت قرآن بدعت كردهاند ، پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله از اين موضوع خبر داده بود كه پس از حضرتش چنين خواهد شد و از آن نهى فرموده بودند « 2 » . مىگويند آيهء شريفه
أَمَّا السَّفِينَةُ فَكانَتْ لِمَساكِينَ يَعْمَلُونَ فِي الْبَحْرِ
( كهف ، آيه 79 ) اولين آيهاى است كه با غنا خوانده شد و گفتهاند كه غناى آن نيز از اين شعر گرفته شد :
و امّا الغطاة فانّى سوف أنعتها * نعتا يوافق عندى بعض ما فيها
« 3 » پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله درباره اين افراد مىفرمايد : « دلهاى آنان و دلهاى كسانى كه از آنها خوششان مىآيد به فتنه و گمراهى افتاده است » « 4 » .
هامش
( 1 ) . مولّف در اين بخش ، از كتاب « جمال القرّاء و كمال الاقراء » ابو الحسن سخاوى تأثير پذيرفته است .
در اين مورد به نسخهء خطى اين كتاب در كتاب خانه الظاهريه دمشق با شمارهء 333 مراجعه كردهام .
( 2 ) . حديث از حذيفة بن يمان است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و إله فرمود : « قرآن را به لحن و صداى عربى بخوانيد ، از لحن اهل عشق و اهل كتاب ( يهود و نصارى ) به دور باشيد . پس از من اقوامى مىآيند كه قران را به غنا و فغان مىخوانند ، دلهاى آنان و دلهاى كسانى كه از آنها خوششان مىآيد به فتنه و گمراهى افتاده است » . جامع الاصول ، ج 2 ، ص 459 ؛ جمال القرّاء ، ص 190 ؛ تفسير قرطبى ، ج 1 ، ص 17 ؛ لطائف الاشارات ، ص 218 و الاتقان ، ج 1 ، ص 102 . [ در بحار ، ج 92 ، ص 190 به جاى اهل عشق ، اهل فسق آمده است . م ] .
( 3 ) . مرغ سنگ خوار را من به گونهاى توصيف مىكنم كه به نظرم با قسمتى از اوصافى كه در او هست مطابقت نمايد .
( 4 ) . جمال القراء ، ص 190 ب ؛ الاتقان ، ج 1 ، ص 101 ؛ لطائف الاشارات ، ص 218 . در كتاب اخير به جاى