تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تجارب الأمم ( فارسى ) — صفحة 82

مساهمون:

ص٨٢
حال بگريخت [ 1 ] ، تا به شوش رسيده ، گروهى از رهيدگان به دور او گرد آمدند . توزون نيز به بغداد بازگشت . در ماه صفر اين سال ابن شيرزاد ، با يك دزد به نام ابن حمدى كه دولت را خسته كرده بود قرارداد بست و به نام سپاهى خلعت پوشانيد و با وى قرار گذاشت ، ماهيانه پانزده هزار دينار از آنچه او و يارانش مىدزدند بپردازد و دستنوشت او را بر اين پيمان بگرفت . پس او آن را به گهبذ ( صراف ) مىپرداخت و رسيد و تصفيه حساب [ 2 ] براى يكايك آنها مىگرفت . نيز در اين سال ابو عبد اللّه بريدى برادر خود ابو يوسف را بكشت .

گزارش انگيزهء اين رويداد :

چون سيف الدوله به روزگارى كه در واسط بود يازده ماه ابو عبد اللّه بريدى را در ميان گرفته بود و سپس توزون محاصره را ادامه داد ، كار بر بريدى دشوار شده مردانش بيچاره شده بودند . ايشان مىخواستند به برادرش ابو يوسف ، كه ثروتمند بود پناه ببرند . ابو عبد اللّه پشت سر هم از ابو يوسف وام مىخواست و او به سختى پرداخت مىكرد و اندك مىداد و اسراف او * را به رخ مىكشيد . او مىگفت : آنچه من دارم از بخت من بوده است نه تدبير ، سپس كم كم برادر را به ديوانگى متهم كرد . تا آنكه نزد ابو عبد اللّه مسلم شد كه برادرش ابو يوسف مىخواهد او را زندانى كند و بلائى بر سرش بياورد ، ترس دو سويه ايشان را فرا گرفت .
هامش
[ ( 1 - ) ] صاحب تكمله مىافزايد : از جمله اسيرشدگان ابن اطروش معروف به داعى علوى ( ابو محمد ، حسن بن على اطروش حسينى ، از فرزندان عمر اشرف ) و ابو بكر بن قرابه بود كه با ديلميان آمده بود و بيست هزار دينار مصادره شد . ( خ 6 : 114 ) . [ ( 2 - ) ]M: متن : و « يأخذ البراءات و روزات الجهبذ » . تعيين مرز ميان دو پديده : الف ) ايستادگى در برابر ستم ملى . ب ) اقدام به راهزنى و دزدى ، دشوار است . شايد ابن حمدى نيز مانند شاهين در انديشهء بنيانگذارى دولت « نبطى » بود كه مانندش را در خ 6 : 160 خواهيم ديد . ولى ابن حمدى هنوز به جائى نرسيده بود كه كشته شد خ 6 : 94 .