بريديان از آنجا به بصره گريختند ، پس كوفى * را بنزد ايشان فرستاد تا بريدى ، باقى مانده ماليات واسط را به يكصد و هفتاد هزار دينار و سپس ششصد هزار دينار ، براى هر سال در آينده تضمين كرد . پس ابن رائق به سوى بغداد بالا آمد .
در اين سال نيز عباس بن شقيق همراه با سر ماكان بن كاكى [ 1 ] ديلمى با هديههاى فرمانرواى [ سامانى ] خراسان براى متقى للّه ، كه غلامان ترك و مشك و شهابى بود ، به بغداد رسيد . سر ماكان را در چند « شذا » [ 2 ] گردش دادند ، سر در ميان كلاه خود با تير دوخته شده بود .
در اين سال تركان بر ابن رائق شوريده ، با همراهى توزون و نوشتكين به نمازگاه شده به آزار ابن رائق پرداختند . سحرگاهان يكشنبه پنجم ربيع دوم به سوى بريدى در واسط سرازير شدند . بريدى با رسيدن آنان نيرو يافت و ابن رائق مجبور به سازش با او شد .
گزارش وزيرى ابو عبد اللّه بريدى :
در نيمهء ربيع دوم بود كه قرار وزارت براى ابو عبد اللّه بريدى نوشت و با خلعت و همراه طيب بن سوسن به نزد او فرستاد [ 3 ] ، و ابو جعفر بن شيرزاد را جانشين او در دربار قرار داد و او را به خدمت متقى للّه رسانيد ، ولى كارها را به دست ابو عبد اللّه كوفى بر جا نهاد . در اين هنگام خبر آمد كه بريدى خيال بالا آمدن به سوى بغداد دارد ، پس ابن رائق نام وزارت از وى برانداخت و به ابو اسحاق قراريطى داد ، ابو جعفر * بن شيرزاد نيز به خانه رفته پنهان شد . پس متقى للّه بر چارپا سوار شده ، همراه پسرش ابو منصور ، و ابن رائق ، و وزير ابو اسحاق قراريطى و
هامش
[ ( 1 - ) ]M. متن : « ماكان بن كالى » ابن اثير نيز كالى آورده است ، ليكن كاكى تلفظى از كاكو است ( لغتنامه ) .
[ ( 2 - ) ]M: نوعى قايق خ 5 : 59 .
[ ( 3 - ) ]M: طقطقا قصيدهء هجوى كه ابو الفرج اصفهانى صاحب اغانى براى وزير شدن بريدى سرود آورده است ( آداب سلطانيه ص 387 ) نخستين وزيرى بريدى را در ص 42 ديديم .