كه از حسن بن عمران و « بطيحه » ياد شده بود ، جوياى داوطلب براى براندازى او شد ، ابو الوفا [ 1 ] و مطهر [ 2 ] هر يك ، براى آن كار آمادگى نشان دادند ، ولى بر آن شدند كه مطهر براى اين كار گسيل شود . پس سپاه را برايش بسيج كرده كمبود پول و جنگ افزار او را آماده كردند ، ابو الحسن محمد بن علوى كوفى را به كمك او نهادند ، كه چون در كوفه بود ، از همانجا به واسط رفته به وى پيوست . به مطهر خلعت پوشانيدند با احترام در روز شنبه نيمهء صفر به راه افتاد . عضد الدوله ، ابو ريان حمد بن محمد اصفهانى [ 3 ] را به جاى وى در كار وزارت و گرد آورى دارايى كه در آن مدتها كار كرده بود بگمارد . اين گزينش نه براى دانش و هنر او بلكه به اميد پيشينهء كار او بود ، كه ميانجى عضد الدوله با وزيرانش و همكار آنان در پياده كردن دستورهايش بود . او از جاى درآمدها و هزينهء آنها آگاهى درست مىداشت . چون مطهر در « بريونى » [ 4 ] از بخشهاى « جامده » فرود آمد ، پس از رايزنى با مردم ، همان روش نادرست را كه پيشينيان ، بارها آزموده و شكست خورده بودند [ 5 ] پسنديد و به بستن دهانهء نهرها پرداخت ، تا مردابها كه پناهگاه سپاه « نبطى » او بود خشك گردد ، و ديوارهاى در ميان آن بسازند ، تا پياده از روى آن بسوى پناهگاهها بروند ، هزينهء بسيار بر آن نهاد كه همه بيهوده بود . راه آمد و شد در دجله بسته شد و درآمد مالياتى آنجا كاهش يافت ، هزينهء محاصره و نگهبانان آن بر دوش ايشان سنگين شد ، مد آب نيز فرا رسيده بندهاى ساخته را در هم ريخت ، حسن بن عمران نيز فرصت يافته برخى بندها را خود بشكست و مردابها پر شد ، تا مطهر يكى را مىبست ، چند
هامش
[ ( 1 - ) ]M: طاهر بن محمد بن ابراهيم از سرداران سپاه بويهاى - خ 6 : 464 / 482
[ ( 2 - ) ]M: ابو القاسم مطهر بن عبد اللّه - خ 6 : 454 . 482 .
[ ( 3 - ) ]M: عضد الدوله تا اين تاريخ هنوز شيراز نه بغداد را پايتخت مىشمرد ، وزير اول خود را نيز كه نصر بن هارون ، بود در آنجا نهاده ، مطهر را جانشين او در بغداد گذاشته بود - خ 6 : 515 / 519 .
[ ( 4 - ) ]M: نام ابن بخش از « جامده » در خ 6 : 165 بزبونى ياد شده است .
[ ( 5 - ) ] خ 6 : 173 و 341 .