تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تجارب الأمم ( فارسى ) — صفحة 453

مساهمون:

ص٤٥٣
بپراكند . چون عضد الدوله از جنگ « قصر جص » بازگشت راه خود را به سوى موصل پيش گرفته آن را با بخشها و « ديار » هاى [ 1 ] پيرامن آن بگرفت . ابو تغلب گمان مىكرد كه عضد الدوله پس از اندكى مانند گذشتگانش ناچار از بازگشت به بغداد خواهد شد . رسم حمدانيان بر اين بود كه چون از پايدارى برابر دشمن ناتوان مىشدند ، خواربار و علوفه و گنجينه‌هاى موصل را به دژها مىبردند و ديوانها و دبيران را نيز به دنبال آنها مىفرستادند و خود در بخشهاى وابستهء شهر پخش مىشدند . دشمن كه به شهر آمده بود ، خواربارى جز آنچه مردم نزد خود دارند نمىيافت ، چون براى خريد آن به بخشهاى شهر بيرون مىشدند ، حمدانيان بگونهء پراكنده در كمينگاه‌هايى كه سپاهيان بيگانه نمىشناختند به ايشان يورش مىبردند ، ستوران و شتران ايشان را مىربودند و خودشان را كشته يا اسير مىبردند . چون چند روز با اين شيوه پايدارى مىنمودند و كمكى و راهنمايى از دبيران بومى و جز ايشان نمىيافتند ، ناگزير از در آشتى درآمده به كشور خود باز مىگشتند . ولى عضد الدوله كسى نبود كه بدين راه‌ها كشيده شود . او با پيش بينى احتياطكارانه و دورانديشى ، خواربار و علوفه و توشهء راه هر چه توانست همراه بياورد و از دبيران موصلى كه در بغداد و تكريت و شهرهاى ديگر مىزيستند ، براى راهنمايى و آمارگرى و از دبيران بغدادى كه در موصل زندگى كرده ، راه و چاه آنجا را مىشناختند و از برنامه‌هاى آن آگاه بودند ، همراه بياورد و در آنجا با شكيبايى بماند ، تا ابو تغلب ناچار شد به شام برود و پس از رنجها كه برد چنان كه خواهيم گفت كشته شد . در اين سال طايع للّه همراه عضد الدوله براى ديدار از جنگ ميان او و يادشدگان ( بختيار و ابو تغلب ) بيرون آمد . بيرون آمدن عضد الدوله ، از « باب حرب » بالاترين جاى كرانهء باخترى [ بغداد ] روز دوشنبه دوم شوال سال 367 بود ، طايع للّه نيز روز پنجم آن ماه بيرون آمد . چون بختيار و ابو تغلب در جنگ « قصر جص » شكست
هامش
[ ( 1 - ) ]M: شايد : ديار بكر و ديار ربيعه - خ 5 : 11 و 544 پانوشت .