تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تجارب الأمم ( فارسى ) — صفحة 375

مساهمون:

ص٣٧٥
تاز نداشت گير كرد ، دمستق جلو افتاده پيشاپيش سپاه مىآمد و چون ساز و برگ او اندك بود ، يارانش گريخته ، خودش نيز دستگير شد ، مسلمانان پيروز شدند [ 1 ] ، خدا دين خود را گرامى داشت ، كشتار و اسارت بسيار بود . سرها و دست‌هاى بسيار كشتگان را به بغداد فرستادند ، كه در آنجا به گردش و نمايش گذارده شد * . اين رويداد در پايان رمضان سال 362 بود . ابو تغلب دمستق را زندانى كرد ، ولى زخمى كه داشت ناسور شد و او را بكشت ، در حالى كه او را پرستارى نيكو و درمانى بسيار كردند ، تا شايد به وسيلهء وى امتيازى از پادشاه روم بگيرند . روز دوشنبه هفتم ذى حجه 362 يك روز پس از دستگيرى ابو الفضل [ شيرازى وزير ] محمد بن بقيه را خلعت [ وزيرى ] پوشانيدند . او تا اين روز ، مانند ديگر خدمتگزاران آشپزخانه ، سفره مىانداخت ، قابهاى سفالين را جابجا مىكرد ، دست خشك كن روى بازو انداخته ، دور مىگشت ، خوراكها را هنگام تقديم مىچشيد . پس چون وزير شد ، باز هم مىخواست همين كارها را انجام دهد ، كه بختيار جلوگيرى كرد . مردم از وزارت او در شگفت ماندند ، زيرا كه او پست بود ، جز بر والاتر از خود چشم نگشوده بود ، خود را از همه كس فروتر مىديد . دولت بختيار با وزيرى او در پستى اخلاقى بيشتر فرو شد ، مردم فرومايه نيز ، دور و نزديك به او مىخنديدند . او پس از وزير شدن ، محمد بن احمد جرجرايى را به جانشينى خود گمارده ، كارها را به او و به ابو نصر سراج واگذار كرد و ابو الفضل [ وزير بر كنار شده ] را براى گرفتن دارايى ، زير فشار سخت نهاد ، تا پذيرفت صد هزار دينار بدهد ، و چون بيشتر آن
هامش
[ ( 1 - ) ] نيز همو گويد : سپس گزارش آمد كه دمستق [ - فرماندار روم خاورى خ 6 : 167 پانوشت ] « هزار مرد » كه مولاى ابو هيجا بن حمدان بود ، جلو او درآمد ، سپس هبة اللّه پسر ناصر الدوله به ايشان پيوسته مرزنشينان نيز به ايشان كمك نمودند ، تا خدا ايشان را پيروزى داد . كشتار و دستگيرى ياران دمستق بسيار بود . خود وى نيز در دوم شوال اسير شد . بزرگترين سبب شكست روم آن بود كه هبة اللّه [ حمدانى ] در يك تنگه ، راه بر او بگرفت و او را كه بىساز و برگ ، پيشاپيش سپاه مىآمد اسير كرد . ابو تغلب اين پيروزى را براى مطيع للّه ، در نامه‌اى نوشت ، صابى نيز پاسخنامه‌اى براى او نگاشت كه در مجموعهء « رسائل صابى » هست . « دمستق » از زخمها كه گرفته بود درگذشت .