تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تجارب الأمم ( فارسى ) — صفحة 317

مساهمون:

ص٣١٧

سال سيصد و پنجاه و نهم آغاز شد

گزارش انگيزهء دستگيرى شيرازى :

وزير ابو الفضل [ شيرازى ] ابو قره را به كار گمارده بود . او مردى با هوش از « دير قنى » بود كه در ميان دبيران واسط و كارگزارانش پرورش يافته ، بالا آمده ، سپس به احمد بن على قنائى نزديك شده ، مهارت يافت و كم كم به پيش مىرفت ، تا از سوى دولت به رياست واسط رسيده مال دار شده ، ثروتى هنگفت به دست آورد . او در كار دولت بىباك بود ، با دارائى دولتى معاملاتى انجام مىداد كه ديگران ياراى آن را نداشتند . او از كلاه شرعىها در معاملات آگاه بود ، جاى ارفاق [ آوانس ] گرفتن و آوانس دادن را مىدانست ، با اندك چشم پوشى نسبت به وزيران سودهاى بزرگ مىگرفت . ابو الفضل هنگام وزيرى ، بختيار ، هر گاه كه نياز داشت و تنگ دست بود ، ناگزير از معامله با او مىشد . ابو قره براى كاه نارسيدهء وزير ابو الفضل ، بهايى بيش [ از پيش خريد معمولى ] مىپرداخت ، سپس به هنگام خرمن ، به بهاى روز با او حساب مىكرد ، و چه بسا [ با اينكه گرانتر خريده و بر وزير منت نهاده بود ] بجاى يك كر [ 1 ] سه كر برداشت مىكرد . او مانند اين معامله‌ها را در گندم و مانند آن نيز انجام مىداد ، تا دارائيش كلان و دستش بر كشاورزان باز شد * و بر ايشان ولايت يافت [ 2 ] و با بهرهء دارائى ايشان نيرومند شد . شكايت از او به جائى نمىرسيد ، و به خود وى
هامش
[ ( - ) ] عباسيان بغداد را بر فاطميان مصر ترجيح مىداده است ، آنان با همهء اختلاف ايده‌ئولژيك كه با عباسيان داشتند ، نمىخواستند برخورد سياسى با ايشان پيدا كنند . ما با برخى استدلالهاى سران ديلمى دربارهء اين روش سياسى بيش از يك قرن حكومت ايشان در بغداد ، كه در كنفرانسهاى سياسى ايشان نيز مطرح مىشده است ، و سخن‌رانىهاى سرداران ايشان در مجالس مشورتى گوياى آن مىباشد ، در پانوشت خ 6 : 124 و 269 آشنا شده‌ايم . [ ( 1 - ) ]M: كر ، يكهء اندازهء گندم و جو است . برابر 1200 رطل عراقى مساوى 156000 درم هموزن سى من و سى و هشت سير مىباشد ( فرهنگ معين ) . [ ( 2 - ) ]M: متن : « فتاول عليهم » . مانند خ 6 : 305 و 342 و 371 / 485 تحميل غير عادلانه ، به صورت قانونى .
تجارب الأمم ( فارسى ) — صفحة 317 | أحمد بن محمد مسكويه الرازي / ابو القاسم امامى / على نقى منزوى