سپرده شود ، برداشت درآمد با او باشد ، صورت هزينههاى ويژهء او و سپاهيان بصره حساب شود ، اگر چيزى افزون بود حوالت دهد تا تصفيه نمايد . بختيار در پاسخ ، سخن او را پذيرا شده ، نويد داد كه دوستانه با او رفتار كند . ولى دست درازى حبشى افزايش يافت ، تا آنجا كه از دستورها سرپيچى مىكرد ، بختيار ، نامهاى دوستانه و دلجويانه با گلهاى نرم * نوشته گفت : وزيرم عباس بن حسين [ ابو الفضل شيرازى ] را فرستادم به اهواز كه از آنجا به تو نامه فرستد و با خواستهاى تو موافقت كند . او وزير را نيز خواسته ، دستور داد كه بدانجا شود و از راه فريب بصره را از چنگ حبشى بيرون كند ، و اگر از راه زيركى نتوانست ، با جنگ رو در رو ، اين كار را انجام دهد . او ابو العلا ، صاعد بن ثابت نصرانى را به جاى خود در پايتخت گذارد و با ابو الفرج محمد [ فسانجس ] صاحب ديوان و ابو سهل ديزويه عرضهگر [ 1 ] [ به جنوب ] سرازير شد . او با خود در پنهان ، سپاهى بياورد كه با سلاح و سپر و جنگ افزار ديگر آراسته بود . چون به واسط رسيد يك ماه بمانده ، به كارگزاران و دادرسى مردم رسيدگى كرد ، و چنين وانمود كه خيال رفتن به اهواز دارد ، او به ليلى بن موسى فياذه كه در اهواز بود دستور نوشت كه براى بصره مجهز شود و به « بيان » [ 2 ] بيايد . او « حديديه » [ 3 ] ها و كشتيهاى پر از جنگ افزار خود را به نام بار و بنه به پيش فرستاد ، و به ياران خود در آن كاروان دستور داد ، از « ابله » [ 4 ] به پايين روند و به درون شهر نرفته به سوى « بيان » شوند و چنين وانمود كنند كه بارها را از راه « حصن مهدى » به اهواز مىبرند . او « طيار » ها
هامش
[ ( 1 - ) ]M. متن : « العارض . . . » عرضه كنندهء مطالب يا سپاه ، بر امير باشد .
[ ( 2 - ) ]M: بيان را ياقوت پيرامن بصره در خاور دجله نزديك « حصن مهدى » دانسته . نشانهائى كه از « حصن مهدى » و « بيان » مىدهد « بيان » را جائى نشان مىدهد كه امروز نهر كارون به اروند رود مىريزد .
[ ( 3 - ) ]M: گونهاى قايق بوده است . ن . ك ، خ 5 : 59 .
[ ( 4 - ) ] ريشهء واژهء « ابله » را ياقوت نبطى مىداند . نشانهائى كه از شهر ابله مىدهد با « عشار » و « تنومه » امروزين برابر است . او نهر « عشار » امروزين را ، كه از اروند رود ( شط العرب ) به سوى بصره مىرود « نهر ابله » ناميده است .