خاور دجله است . پس آرام گشت ، پس از آنكه من پوشاكش را عوض كردم ، به « طيار » من سوار شد . او قبلا يك لباده پنبه پوشيده بود و يك جفت كفش چوبى [ قبقاب ] به پا داشت . پس چون سوار « طيار » شد من او را به كرانهء ديگر عبور داده * بى سر و صدا به ناويان اشارت دادم كه از جلو خانهء من بگذرند . پس همين كه سينهء « طيار » بر خاك [ خانهء ابن طاهر ] نشست قاهر احساس كرده گفت : داريد مرا به خانهء ابن طاهر مىبريد و خواست خود را به آب در اندازد من دستور دادم غلامان او را گرفته به اتاقش در خانهء ابن طاهر كشانيدند . او در آنجا بماند تا روز آدينه به مسجد جامع مدينهء منصور آمده دست به گدائى [ 1 ] دراز كرد ، ابو عبد اللّه ابن ابو موسا هاشمى او را ديده منع كرد و پانصد درم به او داده به خانهاش باز گردانيد .
در اين سال گزارش رسيد كه قومى كه « روس » ناميده مىشوند و در ماوراى خزرها جا دارند ، به زمين آذربايجان تاخته « برذعه » را گرفتهاند . اينان دين ندارند و تنها كشورگشايانى شكست ناپذير هستند . جنگ افزار و پوشاك ايشان همانند ديلمان است ، سخت جان و روئين تنانند . ولى مسلمانان ، ايشان را درهم شكستند ، بزرگى از ايشان نمانده است . مرزبان بن محمد بن مسافر در اين راه كوشش بسيار كرد ، كه در جايش گذشت [ 2 ] .
سال سيصد و سى و چهارم آغاز شد
در محرم اين سال توزون در خانهاش در بغداد درگذشت . مدت امارت او دو سال و چهار ماه و هفده روز [ 3 ] ، و مدت دبيرى ابن شيرزاد براى او دو سال و شانزده
هامش
[ ( 1 - ) ]M: قاهر خليفهء سالهاى 320 - 322 كه نوبختى و حمدانى را زنده به گور كرد ( - خ 5 : 446 ) و موسيقى و آواز را قشرىمآبانه تحريم نمود ( 5 : 424 ) .
[ ( 2 - ) ]M: ن . ك : خ 5 : 107 - 100 .
[ ( 3 - ) ]M: ابن اثير : و 19 روز و مدت دبيرى ابن شيرزاد را تنها سه روز كمتر از آن ياد كرده است .