مقصد اول گرفتن جوهر ( روح )
فصل [ گرفتن جوهر گياهان ، گلها و تخمها ]
براى گرفتن جوهر گياهان ، گلها و تخمها آنها را خرد مىكنند و با كمى خميرمايه يا نمك يك شبانه روز در آب گرم مىخيسانند و سپس تقطير مىكنند و هرچه كه تقطير را تكرار كنند « 1 » جوهر قويتر مىشود . ملاك كار اين است كه آتش بايد ملايم باشد و راز و حكمت ديگرى در كار نيست اما در مورد روغنها بايد آتش قويتر باشد و بايد كمكم بر نيروى آتش بيفزايند تا بمنتهاى خود برسد آنگاه بايد ماده تقطيرشده را چند بار تقطير كنند اما در هنگام تكرار تقطير نبايد آتش ملايم باشد زيرا جوهر قبل از آب تقطير مىگردد و بايد آن قدر تقطير را تكرار كنند تا همه آبى كه در آن است گرفته شود و علامت اين حالت آن است كه روغن آتش مىگيرد و شعلهور مىشود . روش گرفتن جوهر گياهان و گلها و تخمها همين است . براى هريك رطل از تخمها بايد يك اوقيه نمك به كار برند ، اگر روغن با آب همراه بود بايد آن را از روى آب بگيرند براى مواد معطر و چوبها نيز از همين راه استفاده مىكنند . اما تو در كار خودت حكيم باش و مدت تخمير را كم و زياد كن تا اينكه مطمئن باشى كه نيروى دارو در آب داخل شده و بوى آن تغيير كرده و تخمير يافته و در اين هنگام آن را تقطير كن .
هامش
( 1 ) منظور از تكرار اين است كه جوهر بدست آمده را بر روى ماده داخل قرع ( كه اصطلاحا ارض ناميده مىشود ) برگردانند و دوباره تقطير كنند . مترجم