و اين كار مخصوص كسانى است كه آشناى بصناعت ( كيمياگرى ) باشند . پس ثابت مىگردد كه كسانى كه آشنا به اين دانش نباشند طبيب خوبى نيستند بلكه چيزهائى از روى كتاب ياد گرفتهاند و از پيشينيان خود تقليد مىكنند و كار آنها همراه با بينائى نيست .
ما در اين مقاله مىخواهيم كه پارهاى از روشهاى پالايش و تخليص را بنويسيم تا كسى كه اهل دانش پزشكى و از فرزندان حكمت است ان شاء الله از آن سود ببرد .
فصل [ در اقسام تركيب ]
بدانكه چيزهائى كه با هم متباين هستند تا به صورت تركيب مزجى وحدانى با هم تركيب نگردند چيز يگانهاى از آنها بدست نمىآيد و مزاج يگانهاى از « 1 » آنها پيدا نمىشود توضيح اينكه تركيب بر چهار قسم است :
1 - تركيب اجتماعى و آن مانند اين است كه ده پاره سنگ را روى هم بگذارند و يا كنار هم بچينند كه اگرچه نامش را يك واحد مىگذارند اما مركب نيستند و هريك از آنها براى خودش مزاجى و حكمى و طبيعتى و اثرى دارد .
2 - تركيب ملاطى و آن اين است كه بين هر دو پاره يك ملاط باشد تا آنها را بهم بچسپاند و اين مانند ساختمانى است كه بين آجرهاى آن ملاطى از گل يا گچ و مانند آن قرار دارد اجزاء اين نوع اگرچه بيشتر از نوع اول باهم در ارتباطند اما كاملا با يكديگر آميخته نيستند و هركدام براى خود حكمى دارند ، هرچند كه بعض از قسمتها با هم مرتبط باشند .
3 - تركيب امتزاجى مانند چيزى است كه اجزائش آبكى و سيال و داخل هم بوده و با هم آميخته هستند و ارتباط كمى بين آنها وجود دارد اما باز اعراضى
هامش
( 1 ) منظور از مزاج مجموعه خواص فيزيكو شيميائى يك ماده است . مترجم