بايد از آن بيرون روند به راه مىافتند و در نتيجه اعراضى پيدا مىشود كه پيش از آن نبودهاند و چهبسا كه غش ، خفقان ، تهوع ، سكسكه ، بىاشتهائى ، عطش بىتابى ، سرگيجه ، سردرد و مانند آن پيدا شود كه در اين صورت پزشك نبايد از ديدن اين اعراض پريشان شود و در درستى درمان دودل شود در حالى كه از اول تشخيص او درست بوده زيرا اين اعراض از حركت خلطها پديد آمده و نه از نادرستى درمان كه ان شاء الله به زودى در اثر پاكسازى كامل از بين مىروند و بدانكه مسهل عمل خودش يعنى فارغ كردن بدن از خلط را انجام مىدهد و اين در صورتى است كه يك خوراك كامل از آن به كار رود اما اگر به اندازه كم استعمال شود جدا بد است زيرا خلطها را به حركت در مىآورد و به طرف معده مىكشاند و در آنجا سبب ايجاد ناراحتيها ، قرقر و بدى گوارش گنديدن غذا ، باد گلوى بدبو و درد معده مىگردد و سبب پديد آمدن امراض معدهاى يا رودهاى مىشود و چهبسا كه در معده تبخير شده سبب سرگيجه درد سر و سنگينى آن و مانند اين بيماريها شود بنابراين اگر خواستى مسهلى به كار ببرى بايد به اندازه كامل آن باشد تا چيزهائى را كه جذب كرده از معده و روده بيرون براند تا عرضها كم بشود اما اگر به دليل ديگرى غير از بيرون راندن مواد بخواهى مسهل تجويز كنى بايد مقدار آن خيلى كم باشد تا خلطها را جذب نكند ، در اين باره خوب بينديش
فصل [ درباره جوشاندهها ]
در ديار ما كه خدايش محفوظ بدارد بنا برسمى كه هست بيشتر جوشاندهها را براى نوشيدن و تنقيه كردن به كار مىبرند به همين دليل خواستم تركيباتى را كه براى نضج دادن و بعنوان مسهل و حقنه به كار مىبرند بنويسم تا براى كسى كه بخواهد از آنها استفاده كند دستور باشد :