درجه اول و دوم است براى تبهاى مزمن كهنه و تبهاى مركّب و سودائى و بيشتر بيماريهاى بلغمى و سودائى ، ورم طحال و معده سودمند مىباشد اندازه خوراكش يك درهم تا يك مثقال است و بايد صبح و عصر همراه با آب سرد خورده شود و پس از سه روز اثرش پيدا مىشود و اگر تب قطع نشود بايد تا هفت روز به خوردن آن ادامه دهند در تب نوبه پس از اتمام تب بايد ببيمار داده شود و شب نبايد بخورند براى ضعف معده مفيد است و آن را خشن كرده بر خملهايش مىافزايد نيروى گوارشى را زياد مىكند براى درد رحم و ضعف كبد و ناراحتيهاى گوارشى كه مقدمه استسقاء مىباشند نافع مىباشد جوهر سفيدى از آن مىگيرند كه آن را از ديار فرنگ مىآورند ، جوهر گنهگنه خوب داراى پرزهائى مىباشد و حتى از ترياك تلختر است اندازه خوراكش دو گندم است كه يك گندم دو ساعت و يك گندم يك ساعت پيش از نوبه ببيمار داده مىشود اما بايد پاكسازى كرده باشند اين دارو ريشه تبهاى نوبهاى را درمىآورد براى نيروى معده يك گندم آن را با برنج پخته حب كرده و يا با آب سرد مىخورند براى ضعف كبد و نابسامانيهاى گوارشى و درد رحم نيز چنين مىكنند نام اين دارو سولفات گنهگنه است و نوع ديگر را كنين مىنامند و اين دو مشابه هم هستند .
مؤلف اعلى الله مقامه در حاشيه اضافه مىفرمايد : در يك كتاب فرنگى ديدم كه اندازه خوراك گنهگنه تا چهار مثقال است كه روزى دو يا سه و يا چهار بار ببيمار مىخورانند براى تبهاى مزمن و نوبه و تبهاى سودائى هميشگى و غير آن مفيد است اما بايد پاكسازى هم بكنند و اگر لينت بياورد روح الافيون مىخورند و اگر بر يبوست افزود چهار نخود ريوند با آب گرم آن را اصلاح مىكند اگر گنهگنه مفيد نيفتد چند روز بايد تكرار شود اما جوهر گنهگنه لطيف
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 500
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٥٠٠