را مىزدايد استسقاء را بهبود مىبخشد و براى تنگى نفس اگر از برودت و رطوبت باشد و نيز براى قولنج و ام الصبيان ( استسقاء كودكان ) و نيز آن بيمارى كه در پارهاى از شهرها در پهلوى بچهها به صورت ضربان پيدا مىشود و تب مىآورد مفيد است خواصش نزديك به جلب بلكه قويتر از آنست اندازه خوراك آن براى اشخاص نيرومند از 4 تا 12 حبه ( دو جو يا چهار برنج ) و يا برحسب نيروى آنها بيشتر است و براى اشخاص ضعيف تا چهار حبّه است و گاه آن را با گلشكر و يا شكر مخلوط كرده مىخورند و پس از آن عرق باديان نيمهگرم مىخورند براى پارهاى از مزاجها قىآور است و براى بعضى خلطهاى سرد و بيماريهاى سر و سينه مفيد است و هيچگونه ناراحتى توليد نمىكند اما بايد با شرايط خاص آن عمل كنند . براى كودكان خردسال و زنان آبستن و شيرده نيز به كار مىرود و اگر بجا و به اندازه استعمال شود دردسرى ندارد معده را تقويت كرده گرفتگيهاى كبد را مىگشايد و سختى كبد و نيز سختى معده را مىزدايد براى يرقان سودبخش است ادرارآور و موجب قاعدگيست درد مفاصل را آرام مىكند براى آب آوردن چشم ، كرى ، صداى گوش ، تپش قلب ، جنون ، بيماريهاى قديمى و جديد مفيد است و در شكم درنگ نمىكند و به آسانى همه خلطهاى سرد زيانآور را بيرون مىكند و براى دفع زيان آن بايد دهن الورد بر شكم بمالند و جلاب نيمهگرم چند بار و هربار تا بيست مثقال بياشامند .
اما اشخاص ضعيف بيش از پنج حبّه نبايد بخورند اندازه خوراكش براى خردسالان از يك قيراط به بالا و به اندازه تحمل آنها است اما البته اشخاص صفرائى نبايد از آن بخورند حبى كه از اين دارو و صبر ساخته مىشود براى بيرون راندن بلغم و زرداب و نيز رفع خفقان مانندى ندارد و بايد پس از
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 497
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٤٩٧