فصل حرف حاء
حب البطم ( دانه درخت سقز ) :
بنا بخاصيتى كه دارد فربهكننده است .
حبة الخضراء ( بنه ) :
ضماد سوخته آن براى روياندن موئى كه در اثر داء الثعلب ريخته مفيد است .
حبق بستانى ( نوعى پونه ) :
بزر آن را مىكوبند و در شير مىخيسانند و شب در زير نور ماه مىگذارند و سه روز از آن مىخورند براى سوزش ادرارى و ادرار خونى مفيد است . آب آن با شربت زرشك براى حرارت كبد سودبخش مىباشد
حب القلت ( جو انگليسى ) :
سنگ كليه و مثانه را مىشكند بواسير را مىخشكاند گرفتگيها را مىگشايد ، براى طحال مفيد است چهره را خوشرنگ مىكند
حجر السطريط ( سنگ مرمر ، كربنات دو كلسيم ) :
سفيد صاف و شفاف آن بنا بتجربه عينا مانند مرواريد است و صدف و مرجان و نيز پوست تخم مرغ و خرچنگ نيز در خواص همه همانندند ( زيرا همه از تركيبات آهك و بخصوص كربنات آهكند كه تفاوت چندانى با يكديگر ندارند . مترجم ) گاهى سنگ مرمر را مىسوزند و به آن مانكسيا مىگويند و يك و نيم درهم از آن با يك و نيم درهم ريوند مسهل خوبى است و عمل هر مسهل ديگر را نيز بنا بتجربه تقويت مىكند . سنگ مرمر براى رفع ترشى معده و باد گلوى ترش مفيد است ( زيرا اسيد كلريدريك معده را خنثى مىكند . مترجم ) و بتجربه رسيده كه مانند ساير چيزهائى كه شمرديم اشتهاآور است . اين را بدان و مغتنم بشمار و شايسته آن است كه سنگ مرمر را بسيار نرم بسايند تا در زير دندان صدا نكند و آنگاه آن را به كار برند و ما پس از سائيدن زياد آن را در جوهر سركه حل كرده و سپس رسوب داديم ( كيفيت رسوب دادن معلوم نيست چه بوده اما از نظر علم شيمى قاعدتا