نضج مىدهد اثر مستى نوشابههاى الكلى را مىزدايد براى انواع تنگ نفس مفيد است از آثار و با و طاعون اگر در هر شش ساعت مقدارى از آن بخورند جلوگيرى مىكند و نيز جلوى احتلام را مىگيرد از سرعت انزال مىكاهد براى سوزشهاى ادرارى مفيد است و درد پيشاب راهها را آرام مىكند و آنها را نيرو مىبخشد ، از عفونتها جلوگيرى مىنمايد براى حفظ تندرستى و اعتدال بدن و نيز براى پيچ و اسهال مفيد است .
اما زيانهايش از حد نوشتن خارج است ، لاغركننده است حواس را تخدير مىنمايد آدمى را كندذهن مىكند مو را مىريزاند فراموشى مىآورد بدخلقى كزاز ، تشنج و تب دق مىآورد ، آدمى را پير مىكند آنطور كه شخص ترياكى در برابر مردم بخواب مىرود و بهنگام خواب بيدار است هرچه را كه بشنود از ياد مىبرد و چيزهايى را كه در پيش شنيده به ياد مىآورد ، ترياكى سكوت را دوست مىدارد اشتها و شهوت را از دست مىدهد گوارشش نابسامان مىشود ، ترياك روح اندامهاى رئيسه را بتدريج كمنيرو و صدا را خشن مىكند ، ترياكى ترسو و بخيل و كمنسل مىشود رنگش بسياهى مىگرايد در هر دو دنيا رو - سياه مىشود خرف ، تنبل ، بىغيرت مىگردد ، كور و كر مىشود حواسش كدر مىگردد شبهات و شكهايش زياد مىشود يقين ، علم ، حلم ، ذكر ، فكر ، نباهت و حكمت و سرعت انتقال را از دست مىدهد ، فقير دنيا و آخرت است طبعش جامد مىگردد ترياك نباتيت شخص را از كارهاى مخصوص به آن باز مىدارد و حيوانيت و انسانيت آدمى را نيز تمام مىكند شخص مبتلا با همه مخالف مىشود و اينها خود كافى است . پس بهتر آن است كه از آن و عادت به آن تا مىتوانند دورى كنند و از استعمالش به تنهائى و بدون همراهى با اصلاح كننده بپرهيزند و بعد از آنها كه گفتيم يكى از زيانهاى آن اينست كه نفس
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 462
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٤٦٢