درهم قند به اندازه نصف مجموع آنها و براى اين حال مناسب است كه شب پيش چهار گندم تربد معدنى نيز بخورند و من آن را براى درمان سودا و بلغم به اين ترتيب به كار مىبرم كه شب شير را با پنيرمايه مخلوط مىكنم و مىگذارم تا صبح ببندد و صبح آن را با چوب انجير بهم مىزنم تا قطعهقطعه شود آنگاه در دو رطل از آن شش مثقال سكنجبين مىريزم و مىجوشانم و خوب صاف مىكنم و پس از آنكه سرد شد بيست نخود زاج طرطر به آن اضافه مىكنم و مىخورم اين دارو بازكننده بسيار خوبى است و سوداى زائد را كه مانند قير است همراه با رطوبت زياد بيرون مىراند و مزاج را تعديل مىبخشد و مغز را مرتب مىكند و خلطهاى سرد و سوخته را نضج مىدهد و منضجى است كه مسهل هم هست اگر آب پنير را براى درمان ماليخوليا لكهها و خشونت پوست ، جرب كهنه غليظ ، آغاز جذام و نيز براى مرطوب كردن مزاج و فربه كردن بنوشند بايد نخست همراه پنيرمايه زاج طرطر در شير بريزند و پس از بستن با كارد تكهتكه كنند و دو دانق نمك را در لابلاى آن بپاشند و صاف كنند و سه اوقيه سكنجبين را با آن ممزوج كنند و بجوشانند و با چوب انجير بهم بزنند و كف آن را بگيرند . و اگر براى فربه - كردن نباشد بايد آب پنير را پس از اين سفوف بنوشند : پوست هليله زرد و كابلى و سياه از هركدام يك جزء ، افتيمون ، استوخودوس ، بسپايك ، گاو زبان از هركدام نصف جزء ، نمك سياه ربع جزء ، قند از پنج تا ده جزء و اگر بيمارى شديد باشد بايد آن را همراه با ايارجات بخورند و شب پيش از آن بايد تربد معدنى ( كالومل ) خورده باشند و اگر فقط براى چاقى باشد به سفوفات و ايارجات و تربد و نمك نيازى نيست و بايد آن را با چوب بيد بهم بزنند و اگر براى درمان قرحههاى پيشاب راه باشد نمك نبايد داخل آن كنند و اگر
دقائق العلاج ( فارسي ) — صفحة 445
مساهمون: محمد كريمخان الكرماني
ص٤٤٥